| |
"ประวัติการเพาะและอนุบาลลูกกุ้งทะเล"
ในประเทศญี่ปุ่น
มีนักวิชาการหลายท่านทดลองเพาะตั้งแต่ พ.ศ. 2476
ศาสตราจารย์ ฟูดินากา ทดลองอนุบาลกุ้งคุรุมา (Penaeus
japonicus) และใน พ.ศ. 2482 ก็สามารถอนุบาลผ่านระยะโพสท์ลาร์วา
ในเมืองไทย พ.ศ. 2512 สถานีประมงทะเลสงขลาเพาะกุ้งแชบ๊วย
พ.ศ. 2516 สถานีประมงทะเลสงขลาและสถานีประมงทะเลภูเก็ต
เพาะฟักกุ้งกุลาดำ ซึ่งระยะแรกลูกกุ้งที่ได้จะนำไปปล่อยเสริมในนากุ้งที่เลี้ยงแบบธรรมชาติ
ระบบการเพาะและอนุบาลกุ้งทะเลในระยะแรกของไทย จะเป็นระบบแบบญี่ปุ่น
คือใช้บ่อใหญ่ขนาดความจุมากกว่า 50 ตัน ต่อมาพัฒนามาใช้ระบบบ่อเล็กความจุประมาณ
10 ตัน ลงไป ซึ่งจัดการควบคุมได้ง่ายกว่า
|
 |
ลูกกุ้งแชบ๊วย |
|
|
| |
| |
| การเพาะและอนุบาลลูกกุ้งแชบ๊วยในบ่อขนาด
22 ลูกบากศ์เมตร |
|
| |
| บ่อที่ใช้
เป็นบ่อคอนกรีตขนาด 4x5 เมตร เติมน้ำได้ลึก 110
เซนติเมตร (จุ 22 ลบ.ม.) ไม่ได้อยู่ในโรงเรือน แต่มีโครงหลังคาสูงคลุม
จำนวน 6 บ่อ ทาผิวบ่อด้วยสีฟ้า ระบบอากาศใช้หัวทราย รวม
6 แถวๆ ละ 8 หัว รวม 48 หัว |
|
การเตรียมบ่อ
ล้างบ่อให้สะอาด ใช้น้ำเค็มที่ฆ่าเชื้อด้วยคลอรีน 25
กรัม/ลบ.ม.ผ่านการกรองด้วยไส้กรองและถุงกรอง เติมให้น้ำในบ่อสูง
70 เซนติเมตร
ปิดบ่อด้วยผ้าพรางแสง หากอุณหภูมิต่ำติดฮีทเตอร์ขนาด
3000 วัตต์ 1 ตัว
|
 |
เตรียมบ่ออนุบาล
22 ลบ.ม. |
|
 |
ฮีทเตอร์ขนาด
3000 วัตต์ |
|
|
| |
| |
| การลำเลียงแม่กุ้งแชบ๊วยไข่แก่ |
|
การเพาะและอนุบาลลูกกุ้งแชบ๊วย
ใช้แม่กุ้งไข่แก่ธรรมชาติ จากทะลเจังหวัดชลบุรี (หาดบางแสนและหาดวอนนภา)
ลำเลียงโดยใช้กล่องโฟมขนาด
31 x 43 เซนติเมตร ใส่น้ำลึก 15 เซนติเมตร หัวทรายเป่าลม
2 หัว ใส่แม่กุ้งกล่องละ 10 ตัว ระยะเวลา 3-4 ชั่วโมง
แม่กุ้งที่ใช้มีรังไข่ระยะที่ 4 ซึ่งสามารถสังเกตุได้จาก
ปีกรังไข่
บริเวณท้องปล้องแรก (ตามภาพ) |
 |
แม่กุ้ง
10 ตัวในกล่องโฟม |
|
|
|
แช่แม่กุ้งในถังที่มีฟอร์มาลีนเข้มข้น 150 พีพีเอ็ม
นาน 20 นาที (ต้องเป่าลมแรง ๆ)
จากนั้นนำแม่กุ้งแชบ๊วยใส่บ่ออนุบาล
ประมาณ 2-3 ทุ่ม ก็เริ่มปล่อยไข่แล้ว
หรืออาจนำแม่กุ้งแชบ๊วยใส่ถังวางไข่
เมื่อไข่ฟักออกเป็นนอเพลียส จึงรวบรวมลงบ่ออนุบาล
|
 |
รังไข่แม่กุ้งแชบ๊วย |
|
 |
แช่แม่กุ้งด้วยฟอร์มาลีน
150 ppm |
|
|
| |
| |
|
| |
| |
| |
| เช้า
ไข่ฟักออกเป็นตัว เรียกว่าระยะนอเพลียส (Nauplius) |
|
| |
 |
| นอเพลียส |
|
อุณหภูมิ 27-31 องศาเซลเซียส ไข่ฟักเป็นตัวเวลาประมาณ
08.00 - 10.00 น.
หากให้แม่กุ้งวางไข่ในบ่อ เวลาประมาณ 09.00 - 10.00
น. เริ่มตักแม่กุ้งออก จากนั้นเวลาประมาณ 15.00 น. ปิดลมเพื่อดูดขี้กุ้งออก
ยังไม่ต้องให้อาหาร
|
|
| |
| |
|
บ่ายวันถัดมา
นอเพลียสเข้าระยะซูเอีย (Zoea) เริ่มให้อาหาร |
|
| |
 |
น้ำบ่ออนุบาลให้คีโตฯ
แล้วมีสีเหลืองอ่อน |
|
อุณหภูมิ 27-31 องศาเซลเซียส ลูกกุ้งลอกคราบเข้าระยะซุเอียเวลาประมาณ
14.00 - 23.00 น. และลูกกุ้งจะเริ่มกินอาหาร
ให้คีโตเซอรอสเป็นอาหารโดยใช้ปั๊มหอยโข่ง 1.5 นิ้ว สูบให้
1 ครั้ง ประมาณ 9 -10 เปอร์เซ็นต์ของความลึกน้ำในบ่ออนุบาล
(6-7 เซนติเมตร) สีน้ำจากใสจะมีสีเหลืองอ่อนอมน้ำตาล
คีโตฯ ที่ขยายบ่อละ 12 ตัน ใช้อนุบาลลูกกุ้งได้ 5-6
บ่อ ชมวิธีขยายคีโตเซอรอสกลางแจ้งโดยคลิ๊กที่นี่
หมายเหตุ หากไม่มีคีโตเซอรอสหรือมีไม่พอ
จะใช้อาหารเสริม ซึ่งให้ทุก 4 ชั่วโมง |
|
 |
คีโตเซอรอสบ่อ
12 ตัน เพิ่งขยายตอนเช้า |
|
 |
คีโตเซอรอส
บ่ายของอีกวันสูบให้กุ้งได้ |
|
ลูกกุ้งระยะซุเอียอาหารหลักคือคีโตเซอรอส สูบให้วันละ
2 ครั้ง เช้าเย็น รวมประมาณวันละ 10 เปอร์เซ็นต์ของระดับความลึกน้ำในบ่ออนุบาล
ระยะซุเอีย 2-3 ให้โรติเฟอร์เสริมวันละ 1 ครั้งก่อนเที่ยง
ชมวิธีการขยายพันธุ์โรติเฟอร์โดยคลิ๊กที่นี่
ระยะซุเอีย 3 เริ่มให้กินอาร์ทีเมียแรกฟัก โดยไม่จำเป็นต้องลวกเหมือนการให้กุ้งกุลาดำ
|
|
| |
การดูแลลูกกุ้งระยะซูเอีย
(Zoea) |
|
| |
 |
ขี้กุ้งที่ตกกองบนพื้นบ่ออนุบาล |
|
 |
ขี้กุ้งที่ออกมาในสวิง |
|
ระยะซุเอีย 2-3 ตอนเช้ากุ้งกินคีโตเซอรอสหมด น้ำจะเกือบใส
และขี้กุ้งจำนวนมากจะตกกองบนพื้นบ่ออนุบาล (ตามภาพ)
ดังนั้นจึงต้องมีการดูดขี้กุ้งออก โดยการใช้ท่อพีวีซี
ต่อกับสายยาง (ตามภาพ)
|
|
| |
| |
| |
จากระยะซูเอีย
เข้าสู่ระยะไมซิส (Mysis) |
|
| |
ระยะไมซิส 1-3 ให้อาร์ทีเมีย วันละ 4 ครั้ง และเสริมด้วยคีโตเซอรอส
ถ่ายน้ำวันละประมาณ 20 เปอร์เซ็นต์
|
 |
อาร์ทีเมียในถังฟัก |
|
 |
| กำลังถ่ายน้ำในบ่ออนุบาล |
|
|
| |
| |
| |
ระยะไมซิสเข้าระยะพี
(Postlarva) |
|
| |
 |
| ไรแดงแช่แข็งที่เก็บไว้ในตู้แช่ |
|
 |
ก้อนไรแดงแช่แข็งลอยในบ่ออนุบาล |
|
ลูกกุ้งแชบ๊วยที่เริ่มเข้าระยะพี อนุบาล อีก15 วัน ก็ขายหรือปล่อยลงแหล่งน้ำธรรมชาติได้
ลูกกุ้งแชบ๊วยระยะพี วันที่ 1-5 ให้กินอาร์ทีเมียแรกฟัก
วันละ 4 มื้อ
ลูกกุ้งแชบ๊วยระยะพี วันที่ 4-15 ให้กินไรแดงแช่แข็ง
วันละ 4 มื้อ โดยใส่ลงบ่ออนุบาลทั้งที่ยังเป็นก้อนน้ำแข็ง
ไรแดงจะค่อยๆ ละลายออกมา
|
|
|
| |
| |
|
| |
 |
ตวงลูกกุ้งแชบ๊วยบรรจุลงถุง |
|
การอนุบาลลูกกุ้งในบ่อใหญ่ที่มีหลังคา
โดยใช้ผ้าพรางแสง เปิดปากบ่อบางส่วน และให้อาหารเม็ด
มีข้อดีที่ลูกกุ้งจะคุ้นเคยกับสภาพธรรมชาติ แต่มีข้อเสียบ้าง
เช่น
อุณหภูมิน้ำจะต่ำกว่าบ่อในโรงเรือนปิด หรือบ่อที่ใช้ผ้าเต็นท์ปิดสนิท
โดยเฉพาะหน้าหนาว
พื้นบ่อจะมีคราบแพลงก์ตอนมากกว่าบ่ออนุบาลที่ปิดปากบ่อ
เปลืองน้ำที่ใช้เปลี่ยนถ่าย
|
|
| |
เอกสาร
ประจวบ หลำอุบล. 2528
กุ้ง. ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะลเ คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
237 หน้า.
SEAFDEC. 1998. Biology
and Culture of Penaeus monodon. Brackishwater Aquaculture
Information System,
Aquaculture
Department. Tigbauan, Iloilo, Philippines. 178 p. |