| |
กรีการีน
Gregarine |
| |
กรีการีน
คืออะไร ?
กรีการีน
(Gregarine) เป็นโปรโตซัว ใน Class
Gregarinea (จำแนกตาม บพิธและนันทพร 2545) และมีหลาย
Order และหลายชนิด แต่เรียกรวมกันว่า กรีการีน
ส่วนใหญ่จะพบท่อทางเดินอาหารของแมลงและครัสเทเชียน (กุ้ง,
ปู) แอนเนลิด สำหรับกุ้ง กรีการีนเป็นพยาธิที่สร้างผลเสียต่อสุขภาพกุ้ง
เนื่องจากกรีการีนมีส่วนที่ใช้ยึดเกาะผนังลำไส้กุ้ง
ที่เรียกว่า อิพิเมอไรต์ (epimerite) ซึ่งอาจทำให้ลำไส้เกิดแผลได้
(ภาพ : กรีการีนจากลำไส้กุ้งที่จับจากธรรมชาติ)
|
 |
กรีการีน |
|
อนุกรมวิธาน
Protozoa
Phylum Apicomplexa
Class
Gregarinea
(จำแนกตาม บพิธและนันทพร 2545)
|
|
| |
หากจำแนกตาม
ประไพสิริ 2546 หรือ ปภาศิริ
2538 จะจัดเป็น
Phylum Protozoa
Class
Sporozoa
Order
Gregarinida |
|
| |
| วงจรชีวิตและการสืบพันธุ์ของ
กรีการีน ? |
|
| |
|
| |
| |
| |
| รูปร่างของกรีการีนในลำไส้กุ้งแชบ๊วยจากธรรมชาติ
? |
|
| |
กรีการีนโตเต็มวัย
มีรูปร่างแบบทรงกระบอก ชนิดที่พบใน แมลง กุ้ง ปู จะมีผนังแบ่งเป็นสองส่วน
ส่วนแรกเรียกว่า Protomerite
ส่วนที่สองเรียกว่า Deuteromerite
ซึ่งในส่วนนี้มีนิวเคลียส
สำหรับรูปร่างของกรีการีนโตเต็มวัยที่พบในลำไส้กุ้ง
จะพบแบบตัวเดียว แบบสองตัวเรียงกัน แบบสามแฉก หรือต่อกันสามสี่ส่วนแบบเส้นตรง
และอื่นๆ (ลักษณะแบบ 3 แฉก หรือ มีหลายส่วนเรียงกัน
พบในกรีการีน Nematopsis legeri ที่เป็นตัวโตเต็มวัย
ในทางเดินอาหารปู, ปภาศิริ
2538)
|
 |
|
 |
แบบ
3 แฉก และ 2 ตัวต่อกัน |
|
แบบ
4 ส่วนเรียงกัน |
|
|
|
|
|
หากกรีการีนยังมีชีวิต
จะพบว่ากรีการีนจะมีการบิดตัว งอตัว ไปมาได้ |
 |
| อาการบิดตัวไปมาได้ |
|
|
| |
|
| |
| วิธีการตรวจ
และนับจำนวนกรีการีนในลำไส้กุ้ง ? |
|
| |
 |
|
 |
1. ผ่าหลังกุ้ง |
|
2. ดึงลำไส้ใส่ในน้ำ
(บิดตัวได้) |
| |
|
|
 |
|
 |
| 3. รีดขี้กุ้ง
|
|
4. ดูดใส่
Sedgwick-Rafter |
| |
|
|
 |
|
|
5.
ส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์ |
|
|
|
1. ผ่าหลังกุ้งจนเห็นลำไส้
2. ดึงลำไส้ออก ใส่ลงจานแก้วที่มีน้ำปริมาตรที่แน่นอน
(หากตัวอย่างสด ลำไส้จะบิดไปมาสักครู่)
3. รีดขี้กุ้งออกจากลำไส้จนหมด
4. กวนและดูดน้ำจากจานแก้ว ใส่ในแผ่นนับ (Sedgwick-
Rafter) ขนาด 1 มล.
5. ส่องด้วยกล้องจุลทรรศน์กำลังขยาย 40-100 เท่า (10x4
ถึง 10x10) นับจำนวน จากนั้นคำนวณกลับจากปริมาตรน้ำในจานแก้ว
ก็จะทราบจำนวนกรีการีนทั้งหมดในลำไส้กุ้งตัวนั้น |
|
| |
| |
| |
| วิธีการรักษา
? (อ่านรายละเอียดจากบทคัดย่องานทดลอง) |
|
การใช้กระเทียมสดในการกำจัดพยาธิ Gregarines ในกุ้งกุลาดำ
APPLICATION OF GARLIC PASTE AGAINST GREGARINES INFECTION
IN BLACK TIGER SHRIMP, Penaeus monodon
วรวุฒิ ชัชวาลชัยพรรณ,
มณฑิรา ถาวรยุติการต์ และ จิราพร เกษรจันทร์
สถาบันวิจัยสุขภาพสัตว์น้ำชายฝั่ง สำนักวิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่ง
กรมประมง
บทคัดย่อ
พยาธิ
กรีการีน ได้ถูกค้นพบในวงการเลี้ยงกุ้งกุลาดำในประเทศไทยเมื่อหลายปีมาแล้วในลูกกุ้งวัยอ่อน
การติดเชื้อพยาธิ กรีการีน อย่างรุนแรงมีผลต่ออัตราการเจริญเติบโตที่ลดลงและอัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นเนื้อกุ้ง
(FCRs) เพิ่มมากขึ้น ในการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าการใช้กระเทียมสดบดละเอียดในอัตราส่วน
10 กรัม คลุกผสมอาหารกุ้งชนิดเม็ด 1 กิโลกรัม ให้กุ้งวัยอ่อนที่ติดพยาธิกรีการีนกินวันละ
5 มื้อ ติดต่อกันเป็นเวลา 30 วัน และทำการตรวจสอบโดยการเก็บตัวอย่างกุ้งจำนวน
20 ตัวอย่าง ทุกสัปดาห์ทั้งก่อนและหลังการรักษาด้วยกระเทียมสดบดละเอียด
ตามวิธีการของเดวิดสัน (Davidson's fixative process) จากการตรวจสอบตัวอย่างทางเนื้อเยื่อวิทยาพบว่า
จำนวนพยาธิกรีการีนที่พบในตัวกุ้งลดจำนวนลงภายใน 2 สัปดาห์
และตรวจไม่พบหลังจากรักษาไปได้ 30 วัน ดังนั้น พอจะกล่าวได้ว่า
การใช้กระเทียมสดบดละเอียดเป็นสมุนไพรสามารถใช้ในการลดปริมาณและกำจัดพยาธิกรีการีนที่ติดเชื้อในตัวกุ้งได้
คำสำคัญ :
กระเทียม, กรีการีน, กุ้งกุลาดำ, การรักษา
|
| |
สงวนสิทธิ์ห้ามนำภาพถ่ายไปใช้
โดยไม่ได้รับอนุญาต
|
|
| |
เอกสารอ้างอิง
บพิธ
จารุพันธุ์ และนันทพร จารุพันธุ์. 2546. สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง
II. ภาควิชาสัตววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
บางเขน. 697 หน้า
ปภาศิริ ศรีโสภาภรณ์.
2538. โรคและพยาธิของสัตว์น้ำ. ภาควิชาวาริชศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์
มหาวิทยาลัยบูรพา. 184 หน้า
ประไพสิริ สิริกาญจน.
2546. ความรู้เรื่องปรสิตของสัตว์น้ำ. ภาควิชาชีววิทยาประมง
คณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ บางเขน. 270 หน้า
วรวุฒิ ชัชวาลชัยพรรณ,
มณฑิรา ถาวรยุติการต์ และ จิราพร เกษรจันทร์. 2546. บทคัดย่อ
การสัมมนาวิชาการประมง ประจำปี 2546 กรมประมง. หน้า 88. |
| |
| |