การขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืช ไดอะตอม ในห้องแลป
การขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืช
คลิ๊กชมวิธีการแยกชนิดและขยายพันธุ์แพลงก์ตอน
   การเพาะขยายแพลงก์ตอนสีเขียวกลางแจ้ง      การเพาะขยายแพลงก์ตอนสีเขียวในห้องปฏิบัติการ (15 พย. 47)
   การเพาะขยายแพลงก์ตอนกลุ่มไดอะตอมกลางแจ้ง      การเพาะขยายไดอะตอมในห้องปฏิบัติการ (14 กพ. 48)
   การเพาะขยายโรติเฟอร์กลางแจ้ง (23 ตค. 47)      การแยกชนิดแพลงก์ตอนพืชด้วยปิเปต (10 เม.ย. 48)
   การสร้างห้องปฏิบัติการแพลงค์ตอนพืช (15 พย. 47)      การแยกชนิดและเก็บรักษาแพลงก์ตอนพืชด้วยวุ้น
   ชมภาพแพลงก์ตอนกว่า 140 ภาพ ที่นี่ ห้องแพลงก์ตอน      วิธีการนับแพลงก์ตอนพืช
การขยายพันธุ์แพลงก์ตอน ไดอะตอมในห้องปฏิบัติการ ของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี

      เนื้อหาชุดการขยายพันธุ์แพลงก์ตอน หน้านี้เป็นหน้าที่หก เกี่ยวกับการขยายพันธุ์ คีโตเซอรอส และ สเกลีโตนีมา ในห้องปฏิบัติการ บันทึกภาพถ่ายและจัดเตรียมข้อมูลโดย ห้องแพลงก์ตอน ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี (เผยแพร่ 14 ก.พ. 2548)

 
 

   อนุกรมวิธานของ Chaetoceros sp.

      Division   Chromophyta
         Class   Bacillariophyceae (ไดอะตอม)
             Order
  Biddulphiales (เซนทริค ไดอะตอม)
                Suborder   Biddulphiineae
                  Family
  Chaetocerotaceae
                     Genus   Chaetoceros

   อนุกรมวิธานของ Skeletonema sp.

      Division   Chromophyta
         Class   
Bacillariophyceae (ไดอะตอม)
             Order   
Biddulphiales (เซนทริค ไดอะตอม)
               
Suborder   Coscinodiscineae
                   Family   
Thalassiosiraceae
                      Genus   Skeletonema

 
 
คีโตเซอรอส
สเกลีโตนีมา
 
        การขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืชกลุ่มไดอะตอม เช่น คีโตเซอรอส สเกลีโตนีมาในห้องปฏิบัติการแต่ละแห่ง มีอุปกรณ์และรายละเอียดวิธีการขยายพันธุ์ที่ต่างกันบ้าง สำหรับรูปแบบที่ห้องแพลงก์ตอน ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรีใช้ เป็นวิธีที่ไม่ยาก โดยขอนำเสนอการขยายพันธุ์คีโตเซอรอส ลองติดตามชมครับ
 
 
คีโคเซอรอสที่ขยายมี 2 ระดับ
 

        คีโตเซอรอสในห้องปฏิบัติการของ ศพช. จันทบุรี แบ่งออกเป็น 2 ระดับ ตาม หัวเชื้อที่ใช้ การเตรียมน้ำ้เลี้ยง และการนำไปใช้ ได้แก่

      คีโตเซอรอสระดับที่ 1 ขยายในฟลาสก์ 1 ลิตร

      คีโตเซอรอสระดับที่ 2 ขยายในโหลแก้ว

คีโตเซอรอสของ ศพช. จันทบุรี
 


 
คีโตเซอรอสระดับที่ 1 (ในฟลาสก์ขนาด 1 ลิตร)
 

      หัวเชื้อที่ใช้ ใช้หัวเชื้อจากวุ้น หรือจากคีโตเซอรอสระดับที่ 1 ด้วยกัน

      วิธีเตรียมน้ำเลี้ยง ใช้น้ำเค็ม 27 พีพีที & ฆ่าเชื้อด้วยคลอรีน & กรองด้วยไส้กรอง & กรองด้วยแผ่นกรอง 0.47 ไมครอน & บรรจุในฟลาสก์ขนาด 1 ลิตร & นึ่งแรงดันที่ 121 องศา

      การนำไปใช้ นำไปใช้เป็นหัวเชื้อในห้องปฏิบัติการเท่านั้น ไม่นำออกข้างนอก

คีโตเซอรอสระดับที่ 1 ในฟลาสก์
หัวเชื้อคีโตเซอรอสบนวุ้น
 
 
 
คีโตเซอรอสระดับที่ 2 (ในขวดโหล)
 

      หัวเชื้อที่ใช้ ใช้หัวเชื้อจาก คีโตเซอรอสระดับที่ 1

      วิธีเตรียมน้ำเลี้ยง ใช้น้ำเค็ม 27 พีพีที & ฆ่าเชื้อด้วยคลอรีน & กรองด้วยไส้กรอง & กรองด้วยถุงกรอง & ต้มจนถึงจุดเดือด 5 นาที & บรรจุในขวดโหล ๆ ละ 6 ลิตร

      การนำไปใช้ นำไปใช้เป็นหัวเชื้อสำหรับการขยายพันธุ์นอกห้องปฏิบัติการ

คีโตเซอรอสระดับที่ 2 ในขวดโหล
กรองน้ำด้วยถุงกรองและต้ม
 
 
 
วิธีการต่อหัวเชื้อและขยายคีโตเซอรอส
 
เติมปุ๋ย
     1. เติมปุ๋ย เผาปากฟลาสก์แล้วเติมปุ๋ยและวิตามิน
เขี่ยหัวเชื้อจากวุ้นลงฟลาสก์
ปิดปากไว้ 10 วัน

      2. ขยายคีโตเซอรอสในฟลาสก์ด้วยหัวเชื้อจากวุ้น ใช้ลูป เผาไฟ เขี่ยเชื้อคีโตเซอรอสจากวุ้นลงฟลาสก์ ปิดปากฟลาสก์ด้วยฟลอยด์ เลี้ยงไว้ประมาณ 10 วัน โดยไม่ต้องเป่าอากาศ เมื่อเริ่มมีสีน้ำตาลอ่อน จึงเป่าอากาศ 5 วัน สีจะเข้มใช้ได้แล้ว
ขยายจากฟลาสก์ลงฟลาสก์
     3. หรือขยายคีโตเซอรอสในฟลาสด้วยหัวเชื้อจากฟลาสก์ ระดับที่ 1 ด้วยกัน เผาปากฟลาสก์แล้วต่อหัวเชื้อ อัตราส่วน 1 ฟลาสก์ เป็น 6 ฟลาสก์ เลี้ยงไว้ 5 วัน ก็ใช้ได้แล้ว
ขยายจากหัวเชื้อจากฟลาสก์ลงโหล
     4. ขยายคีโตเซอรอสในขวดโหลด้วยหัวเชื้อระดับที่ 1 จากฟลาสก์ ขยายคีโตเซอรอสในขวดโหล อัตราส่วน 1 ฟลาสก์ ต่อ 1 ขวดโหล เลี้ยงไว้ 5 วัน ก็นำไปเป็นหัวเชื้อสำหรับขยายกลางแจ้งได้แล้ว (คลิ๊กที่นี่ ชมภาพขั้นตอนการขยายแพลงก์ตอน ไดอะตอมกลางแจ้ง)
 
 
ปุ๋ยที่ใช้ และกำลังการผลิตของเรา
 
ปุ๋ยผสม วิตามิน และซิลิเกต

      ปุ๋ยผสม ใช้ตามสูตรของ Conway Medium or Walne Medium (ลัดดา 2543) โดยผสมรวมกันให้เหลือ 1 ขวด เพื่อความสะดวกในการใช้ (อัตรา 1 มล./น้ำเลี้ยง 1 ลิตร)

      ซิลิเกต (อัตรา 1 มล./น้ำเลี้ยง 1 ลิตร)

      วิตามิน ใช้วิตามิน บี 1 และ บี 12 (อัตรา 0.1 มล./น้ำเลี้ยง 1 ลิตร)

      กำลังการผลิต ปัจจุบัน (ก.พ. 48) ห้องแพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี มีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ 1 คน ผลิตหัวเชื้อแพลงก์ตอนสีน้ำตาลเพื่อนำออกไปขยายข้างนอกทุกวัน ๆ ละ 35 ลิตร (หากผลิตเต็มชั้นวางของแพลงก์ตอนสีน้ำตาลจะได้วันละ 70 ลิตร) นอกจากนี้ยังผลิตหัวเชื้อแพลงก์ตอนสีเขียวออกวันละ 35 ลิตร

 
 
บทสรุป
 

        หลักการการขยายพันธุ์แพลงก์ตอน ไดอะตอม ในห้องปฏิบัติการ คือ มีหัวเชื้อที่ดี น้ำเลี้ยงที่สะอาดคุณภาพดี ปุ๋ยและสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม เช่น แสงและอุณหภูมิ ก็สามารถผลิตแพลงก์ตอนเป็นหัวเชื้อออกขยายข้างนอกได้อย่างต่อเนื่อง

        ส่วนรายละเอียดและเทคนิคการขยายพันธุ์ เช่น รอบการขยาย ความเข้มข้นหัวเชื้อ วิธีเตรียมน้ำเลี้ยง ภาชนะที่ใช้ ระยะเวลาการให้แสง อาจมีความแตกต่างกันไปตามแนวทางการผลิตของแต่ละห้องปฏิบัติการแพลงก์ตอน

 

เอกสาร

       ธิดา เพชรมณี. 2542 คู่มือการเพาะเลี้ยงแพลงก์ตอน. สถาบันวิจัยการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่งจังหวัดสงขลา. 49 หน้า
       ลัดดา วงรัตน์. 2543. คู่มือการเลี้ยงแพลงก์ตอน. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 127 หน้า

 
ศูนย์วิจัยและและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี
ตำบล บางกะจะ อำเภอเมือง จังหวัด จันทบุรี 22000
โทร 0-3945-7987-8 โทรสาร 0-3939-1025
email : crchantaburi@dof.thaigov.net หรือ chanfisheries@yahoo.com