การสร้างห้องปฏิบัติการแพลงก์ตอนพืช
การสร้างห้องปฏิบัติการแพลงก์ตอนพืช
คลิ๊กชมวิธีการแยกชนิดและขยายพันธุ์แพลงก์ตอน
   การเพาะขยายแพลงก์ตอนสีเขียวกลางแจ้ง      การเพาะขยายแพลงก์ตอนสีเขียวในห้องปฏิบัติการ (15 พย. 47)
   การเพาะขยายแพลงก์ตอนกลุ่มไดอะตอมกลางแจ้ง      การเพาะขยายไดอะตอมในห้องปฏิบัติการ (14 กพ. 47)
   การเพาะขยายโรติเฟอร์ในบ่อคอนกรีต (23 ส.ค. 47)      การแยกชนิดแพลงก์ตอนพืชด้วย ปิเปต  (10 เม.ย. 48)
   การสร้างห้องปฏิบัติการแพลงค์ตอนพืช (15 พ.ย. 47)      การแยกชนิดและเก็บรักษาแพลงก์ตอนพืชด้วยวุ้น (19 พค 48)
   ชมภาพแพลงก์ตอนกว่า 140 ภาพ ที่นี่ ห้องแพลงก์ตอน      วิธีการนับแพลงก์ตอนพืช
องค์ประกอบและการสร้างห้องปฏิบัติการแพลงก์ตอน ของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี

      เนื้อหาชุดการขยายพันธุ์แพลงก์ตอน หน้านี้เป็นหน้าที่สี่ เกี่ยวกับการสร้างห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอน บันทึกภาพถ่ายและจัดเตรียมข้อมูลโดย ห้องแพลงก์ตอน ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี (เผยแพร่ 15 พฤศจิกายน 2547)

 
 

             หลังจากการใช้ห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนเก่ามา 6 ปี เดือนกันยายน 2547 ศพช. จันทบุรีได้ทำห้องแพลงก์ตอนใหม่ แบบต้นทุนไม่สูงมาก แต่ก็สามารถผลิตหัวเชื้อแพลงก์ตอนได้เพียงพอและต่อเนื่องตลอดทั้งปี

            ถึงแม้จะไม่ใช่ห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนที่สมบูรณ์แบบ แต่ผมก็ขอเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับองค์ประกอบของห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี เพราะเห็นว่าคงมีประโยชน์บ้างและเนื้อหาจะได้ต่อเนื่องกับวิธีการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืชในห้องปฏิบัติการครับ

เว็บมาสเตอร์ ()

 
โครงสร้างของตัวห้อง ?
 
ห้องแพลงก์ตอนของ ศพช. จันทบุรี

   ต้องปิดมิดชิด เนื่องจากต้องการความสะอาด ป้องกันฝุ่น และรักษาอุณหภูมิจากเครื่องปรับอากาศ

   ประตูหรือหน้าต่างเป็นกระจก นอกจากผลพลอยได้ที่ทำให้ห้องดูดีแล้ว ประโยชน์ที่สำคัญคือ หากบุคคลภายนอกมาดูงานจำนวนมาก สามารถให้ชมภายนอกได้ และการนำหัวเชื้อออกจากห้องก็สะดวก ข้อเสียมีบ้าง เช่น หากเปิดไฟตอนกลางคืนและประตูมีช่อง แมลงก็จะเข้าในห้องได้ (แต่ปกติกลางคืนจะไม่เปิดไฟ)

   เพดานห้องไม่จำเป็นต้องสูงมาก เนื่องจากต้องการประหยัดไฟเครื่องปรับอากาศ ยกเว้นตู้หรือชั้นวางแพลงก์ตอนสูง

 

 

 
ระบบปรับอากาศ การเลือกเครื่องปรับอากาศ ?
 

      ห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืชจำเป็นต้องมีเครื่องปรับอากาศ เนื่องจากต้องการควบคุมอุณหภูมิให้คงที่ สำหรับศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรีเปิดเครื่องปรับอากาศเวลา 08.30 น. ปิด 16.30-20.00 น. อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส

      เครื่องปรับอากาศต้องเลือกใช้แบบที่มีเซนเซอร์คุมอุณหภูมิ (แอร์ที่ไม่มีเซนเซอร์ อุณหภูมิในรอบวันอาจมีช่วงกว้างมากระหว่าง 20-29 องศา ซึ่งส่งผลต่อความแข็งแรงของแพลงก์ตอน) และควรใช้แอร์เบอร์ 5 เพราะประหยัดค่าไฟฟ้า นอกจากนี้ หากตั้งเวลาปิดได้ก็จะสะดวกมาก

      มีพัดลมระบายอากาศติดไว้ เพื่อระบายอากาศ และความชื้นในห้อง

เลือกแอร์แบบมีเซนเซอร์อุณหภูมิ
 
 
ระบบลม ?
 

   เครื่องเป่าลม ต้องเปิด 24 ชั่วโมง หากขยายพันธุ์แบบต่อเนื่อง

 

   ไส้กรองอากาศ มีไว้ก็ดี ถึงใช้เครื่องเป่าอากาศแบบไม่ใช้น้ำมันเครื่อง เช่น แบบ Ring Blower แต่ระยะยาวก็ยังมีเขม่าดำ ๆ หลุดเข้าระบบท่อลมได้บ้าง การติดไส้กรองอากาศก่อนลมจะเข้าห้องก็ช่วยได้บ้าง สำหรับห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี ใช้ไส้กรองทำเองแบบง่าย ๆ (ตามภาพ)

 

   ท่อลมติดชั้นวาง ส่วนมากใช้ท่อ 4-6 หุน ติด 2 แบบ คือ แบบติดขอบชั้นกับแบบติดเพดานชั้น

ไส้กรองอากาศทำเองอย่างง่าย
 
ท่อลมแบบติดขอบชั้น
 
 
 
ระบบแสงสว่าง ใช้หลอดฟูออเรสเซนต์
 

   หลอดฟูออเรสเซนต์ แบบที่ใช้ตามบ้านก็เพียงพอ ห้องแพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี ชั้นวาง 1 ชั้น พื้นที่วางแพลงก์ตอนขนาดกว้าง 80 เซนติเมตร ยาว 3.30 เมตร ติด 2 ชุด ๆ ละ 6 หลอด (ใช้จริงชุดละ 4 หลอด สำรองหรือเผื่อเร่งแสง 2 หลอด)

 

   ไม่ควรติดบัลลาสต์ใกล้หลอดไฟ เนื่องจากแพลงก์ตอนต้องวางใกล้หลอดไฟ การติดหลอดฟูออเรสเซนต์แบบบัลลาสต์ใกล้หลอดเหมือนที่ใช้ในบ้าน บัลลาสตก็จะส่งความร้อนให้แพลงก์ตอน ทำให้แพลงก์ตอนอ่อนแอ อย่างน้อยก็ติดบัลลาสต์ไว้ข้างตู้ก็ได้

 

   ติดบัลลาสต์นอกห้อง ทางเลือกที่ดีกว่า แม้จะเพิ่มค่าใช้จ่ายการติดตั้งบ้าง แต่ทำให้ภายในห้องไม่มีความร้อนจากบัลลาสต์ ช่วยลดค่าไฟของเครื่องปรับอากาศ

หลอด 1 ชุด จำนวน 6 หลอด
 
บัลลาสต์ติดข้างนอก
 
 
ชั้นวางแพลงก์ตอน โดยทั่วไปมี 3 แบบ
 
ชั้นยาวแบบวางติดผนังห้อง
ชั้นยาวแบบวางห่างผนังห้อง

 

 

   ชั้นยาววางติดผนัง เข้าทำงานได้ด้านเดียว ลักษณะเป็นตู้ยาว สามารถติดหลอดไฟด้านข้างได้ สามารถจััดวางติดผนังห้องเป็นรูปตัวยู

 


 

   ชั้นยาววางห่างผนัง ข้อดีคือเข้าทำงานได้ทั้งสองด้าน ห้องแพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรีเลือกใช้แบบนี้

   ห้องแพลงก์ตอนบางแห่งใช้ ชั้นยาววางห่างผนังร่วมกับชั้นยาววางติดผนัง ข้อดีคือใช้ประโยชน์พื้นที่ห้องได้เต็มที่

ชั้นยาวแบบวางห่างผนังห้อง
(ห้องแพลงก์ตอนสุรีรัตน์ ฟาร์ม 5)

ชั้นสี่เหลี่ยมแบบวางห่างผนังห้อง
(ห้องแพลงก์ตอนสาธิตา ฟาร์มกุ้งพี)

 

 

   ชั้นสี่เหลี่ยมวางห่างผนัง สามารถเข้าทำงานได้ทั้งสี่ด้าน

 
 
ตู้ปลอดเชื้อ สำหรับเขี่ยเชื้อหรือต่อหัวเชื้อแพลงก์ตอนพืช ?
 

กำลังต่อหัวเชื้อแพลงก์ตอน

มีตู้ปลอดเชื้อ สำหรับเขี่ยเชื้อลงวุ้น ต่อเองได้ราคาไม่แพง

การเขี่ยเชื้อจากวุ้นลงขวดหรือต่อหัวเชื้อแพลงก์ตอนในงานประจำวัน หากห้องสะอาดปิดมิดชิด ใช้โต๊ะปูแผ่นฟอร์ไมก้า ฉีดแอลกอฮอล์อีกนิด ก็ใช้้

 
 
 
ห้องหรือพื้นที่ว่างสำหรับเตรียมน้ำ อุปกรณ์ ล้างอุปกรณ์ ?
 

พื้นที่เตรียมน้ำ (กำลังกรองน้ำ)

ต้องมีห้อง โรงเรือน หรือพื้นที่ว่างสำหรับเตรียมน้ำ (นึ่งแรงดัน ต้มน้ำ) และที่วางอุปกรณ์ เครื่องแก้ว

ควรมีที่ล้างทำความสะอาดอุปกรณ์ ไม่ควรล้างหรือเตรียมในห้องแพลงก์ตอน

 
 
กำลังการผลิตของเรา
 

นำไปขยายข้างนอก

ห้องแพลงก์ตอนของเรามีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงาน 1 คน

ผลิตหัวเชื้อแพลงก์ตอนพืชเพื่อนำไปขยายภายนอก ซึ่งมีหัวเชื้อออกทุกวัน แยกเป็นแพลงก์ตอนพืชสีเขียววันละ 35 ลิตร แพลงก์ตอนพืชสีน้ำตาลวันละ 35 ลิตร (หากผลิตเต็มชั้นวางจะมีหัวเชื้อออกรวมทั้งสองชนิดวันละ 140 ลิตร)

        
 
ศูนย์วิจัยและและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี
ตำบล บางกะจะ อำเภอเมือง จังหวัด จันทบุรี 22000
โทร 0-3945-7987-8 โทรสาร 0-3939-1025
email : crchantaburi@dof.thaigov.net หรือ chanfisheries@yahoo.com