| |
| |
หลังจากการใช้ห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนเก่ามา
6 ปี เดือนกันยายน 2547 ศพช. จันทบุรีได้ทำห้องแพลงก์ตอนใหม่
แบบต้นทุนไม่สูงมาก แต่ก็สามารถผลิตหัวเชื้อแพลงก์ตอนได้เพียงพอและต่อเนื่องตลอดทั้งปี
ถึงแม้จะไม่ใช่ห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนที่สมบูรณ์แบบ
แต่ผมก็ขอเสนอเนื้อหาเกี่ยวกับองค์ประกอบของห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี
เพราะเห็นว่าคงมีประโยชน์บ้างและเนื้อหาจะได้ต่อเนื่องกับวิธีการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืชในห้องปฏิบัติการครับ
เว็บมาสเตอร์ () |
| |
|
| |
 |
| ห้องแพลงก์ตอนของ
ศพช. จันทบุรี |
|
ต้องปิดมิดชิด
เนื่องจากต้องการความสะอาด ป้องกันฝุ่น และรักษาอุณหภูมิจากเครื่องปรับอากาศ
ประตูหรือหน้าต่างเป็นกระจก
นอกจากผลพลอยได้ที่ทำให้ห้องดูดีแล้ว ประโยชน์ที่สำคัญคือ
หากบุคคลภายนอกมาดูงานจำนวนมาก สามารถให้ชมภายนอกได้
และการนำหัวเชื้อออกจากห้องก็สะดวก ข้อเสียมีบ้าง เช่น
หากเปิดไฟตอนกลางคืนและประตูมีช่อง แมลงก็จะเข้าในห้องได้
(แต่ปกติกลางคืนจะไม่เปิดไฟ)
เพดานห้องไม่จำเป็นต้องสูงมาก
เนื่องจากต้องการประหยัดไฟเครื่องปรับอากาศ ยกเว้นตู้หรือชั้นวางแพลงก์ตอนสูง |
|
| |
|
| |
ระบบปรับอากาศ
การเลือกเครื่องปรับอากาศ ? |
|
| |
ห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนพืชจำเป็นต้องมีเครื่องปรับอากาศ
เนื่องจากต้องการควบคุมอุณหภูมิให้คงที่ สำหรับศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรีเปิดเครื่องปรับอากาศเวลา
08.30 น. ปิด 16.30-20.00 น. อุณหภูมิ 25 องศาเซลเซียส
เครื่องปรับอากาศต้องเลือกใช้แบบที่มีเซนเซอร์คุมอุณหภูมิ
(แอร์ที่ไม่มีเซนเซอร์ อุณหภูมิในรอบวันอาจมีช่วงกว้างมากระหว่าง
20-29 องศา ซึ่งส่งผลต่อความแข็งแรงของแพลงก์ตอน) และควรใช้แอร์เบอร์
5 เพราะประหยัดค่าไฟฟ้า นอกจากนี้ หากตั้งเวลาปิดได้ก็จะสะดวกมาก
มีพัดลมระบายอากาศติดไว้ เพื่อระบายอากาศ
และความชื้นในห้อง |
 |
เลือกแอร์แบบมีเซนเซอร์อุณหภูมิ |
|
|
| |
| |
|
| |
เครื่องเป่าลม
ต้องเปิด 24 ชั่วโมง หากขยายพันธุ์แบบต่อเนื่อง
ไส้กรองอากาศ มีไว้ก็ดี
ถึงใช้เครื่องเป่าอากาศแบบไม่ใช้น้ำมันเครื่อง เช่น
แบบ Ring Blower แต่ระยะยาวก็ยังมีเขม่าดำ ๆ หลุดเข้าระบบท่อลมได้บ้าง
การติดไส้กรองอากาศก่อนลมจะเข้าห้องก็ช่วยได้บ้าง สำหรับห้องปฏิบัติการขยายพันธุ์แพลงก์ตอนศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี
ใช้ไส้กรองทำเองแบบง่าย ๆ (ตามภาพ)
ท่อลมติดชั้นวาง
ส่วนมากใช้ท่อ 4-6 หุน ติด 2 แบบ คือ แบบติดขอบชั้นกับแบบติดเพดานชั้น |
 |
ไส้กรองอากาศทำเองอย่างง่าย |
| |
 |
ท่อลมแบบติดขอบชั้น |
|
|
| |
| |
| |
ระบบแสงสว่าง
ใช้หลอดฟูออเรสเซนต์ |
|
| |
หลอดฟูออเรสเซนต์
แบบที่ใช้ตามบ้านก็เพียงพอ ห้องแพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี
ชั้นวาง 1 ชั้น พื้นที่วางแพลงก์ตอนขนาดกว้าง 80 เซนติเมตร
ยาว 3.30 เมตร ติด 2 ชุด ๆ ละ 6 หลอด (ใช้จริงชุดละ
4 หลอด สำรองหรือเผื่อเร่งแสง 2 หลอด)
ไม่ควรติดบัลลาสต์ใกล้หลอดไฟ
เนื่องจากแพลงก์ตอนต้องวางใกล้หลอดไฟ
การติดหลอดฟูออเรสเซนต์แบบบัลลาสต์ใกล้หลอดเหมือนที่ใช้ในบ้าน
บัลลาสตก็จะส่งความร้อนให้แพลงก์ตอน ทำให้แพลงก์ตอนอ่อนแอ
อย่างน้อยก็ติดบัลลาสต์ไว้ข้างตู้ก็ได้
ติดบัลลาสต์นอกห้อง ทางเลือกที่ดีกว่า
แม้จะเพิ่มค่าใช้จ่ายการติดตั้งบ้าง
แต่ทำให้ภายในห้องไม่มีความร้อนจากบัลลาสต์ ช่วยลดค่าไฟของเครื่องปรับอากาศ |
 |
หลอด
1 ชุด จำนวน 6 หลอด |
| |
 |
บัลลาสต์ติดข้างนอก |
|
|
| |
| |
ชั้นวางแพลงก์ตอน
โดยทั่วไปมี 3 แบบ |
|
| |
 |
ชั้นยาวแบบวางติดผนังห้อง |
 |
ชั้นยาวแบบวางห่างผนังห้อง |
|
ชั้นยาววางติดผนัง
เข้าทำงานได้ด้านเดียว ลักษณะเป็นตู้ยาว สามารถติดหลอดไฟด้านข้างได้
สามารถจััดวางติดผนังห้องเป็นรูปตัวยู
ชั้นยาววางห่างผนัง
ข้อดีคือเข้าทำงานได้ทั้งสองด้าน ห้องแพลงก์ตอนของศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรีเลือกใช้แบบนี้
ห้องแพลงก์ตอนบางแห่งใช้
ชั้นยาววางห่างผนังร่วมกับชั้นยาววางติดผนัง
ข้อดีคือใช้ประโยชน์พื้นที่ห้องได้เต็มที่
|
|
 |
ชั้นยาวแบบวางห่างผนังห้อง
(ห้องแพลงก์ตอนสุรีรัตน์ ฟาร์ม 5)
|
|
 |
ชั้นสี่เหลี่ยมแบบวางห่างผนังห้อง
(ห้องแพลงก์ตอนสาธิตา ฟาร์มกุ้งพี)
|
|
ชั้นสี่เหลี่ยมวางห่างผนัง
สามารถเข้าทำงานได้ทั้งสี่ด้าน |
|
| |
| |
ตู้ปลอดเชื้อ
สำหรับเขี่ยเชื้อหรือต่อหัวเชื้อแพลงก์ตอนพืช ? |
|
| |
 |
กำลังต่อหัวเชื้อแพลงก์ตอน
|
|
มีตู้ปลอดเชื้อ สำหรับเขี่ยเชื้อลงวุ้น ต่อเองได้ราคาไม่แพง
การเขี่ยเชื้อจากวุ้นลงขวดหรือต่อหัวเชื้อแพลงก์ตอนในงานประจำวัน
หากห้องสะอาดปิดมิดชิด ใช้โต๊ะปูแผ่นฟอร์ไมก้า ฉีดแอลกอฮอล์อีกนิด
ก็ใช้้
|
|
| |
| |
| |
ห้องหรือพื้นที่ว่างสำหรับเตรียมน้ำ
อุปกรณ์ ล้างอุปกรณ์ ? |
|
| |
 |
พื้นที่เตรียมน้ำ
(กำลังกรองน้ำ)
|
|
ต้องมีห้อง โรงเรือน หรือพื้นที่ว่างสำหรับเตรียมน้ำ
(นึ่งแรงดัน ต้มน้ำ) และที่วางอุปกรณ์ เครื่องแก้ว
ควรมีที่ล้างทำความสะอาดอุปกรณ์ ไม่ควรล้างหรือเตรียมในห้องแพลงก์ตอน
|
|
| |
| |
|
| |
|
|
ห้องแพลงก์ตอนของเรามีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงาน 1 คน
ผลิตหัวเชื้อแพลงก์ตอนพืชเพื่อนำไปขยายภายนอก ซึ่งมีหัวเชื้อออกทุกวัน
แยกเป็นแพลงก์ตอนพืชสีเขียววันละ 35 ลิตร แพลงก์ตอนพืชสีน้ำตาลวันละ
35 ลิตร (หากผลิตเต็มชั้นวางจะมีหัวเชื้อออกรวมทั้งสองชนิดวันละ
140 ลิตร)
|
|
| |
| |