| |
| |
| |
| |
เริ่มทำฟาร์มได้อย่างไร และเมื่อไหร่ครับ ? |
|
| |
 |
| ร้านแขวนแผ่นอีแปะล่อลูกหอยนางรม |
|
ในแม่น้ำจันทบุรี
มีีการเลี้ยงหอยนางรม โดยใช้แท่งคอนกรีตวางบนหลักไม้ไผ่ให้ลูกหอยนางรมมาเกาะและเจริญเติบโต
ในช่วงประมาณ 5 ปี ที่ผ่านมา ในแม่น้ำจันทบุรีมีลูกหอยเกิดขึ้นเป็นจำนวนมาก
เห็นได้จากการติดของหอยบนแท่งคอนกรีตที่เลี้ยงหอย
ดังนั้นจึงมีการสร้างร้านและพวงอีแปะบนพื้นที่บางส่วน
ที่มีการเลี้ยงหอยเดิม เพื่อผลิตลูกหอยขาย |
|
| |
| |
| |
| |
|
ขั้นตอนการเตรียม "อีแปะ"
สำหรับล่อให้ลูกหอยเกาะ |
|
| |
 |
1.
เชือกยาวประมาณ 1.3 เมตร |
|
 |
2.
หยอดปูนบนเชือก |
|
เจ้าของฟาร์ม จะเป็นผู้หาวัสดุทำพวงอีแปะล่อลูกหอย
และจ้างแรงงานทำพวงอีแปะ ซึ่งมีขั้นตอนการทำดังนี้
1.
ตัดเชือกยาวประมาณ 1.3 เมตร แขวนเตรียมไว้บนราวไม้ไผ่
2.
วางเชือกบนกระดาษ หยอดปูนซีเมนต์ที่ผสมกับทรายละเอียดบนปลายเชือกแต่ละด้าน
เป็นแผ่นกลม ห่างกันแผ่นละ 10 เซนติเมตร ด้านละ 5 แผ่น
(กว้างแผ่นละ 3 เซนติเมตร) |
|
 |
3.
ตากแห้ง |
|
3.
จากนั้นตากให้แผ่นปูนแห้ง
ก็ได้แผ่นอีแปะสำหรับล่อลูกหอยนางรม โดยเชือก 1 เส้นจะมีแผ่นอีแปะติดอยู่
10 แผ่น (ปลายเชือกแต่ละด้านมี 5 แผ่น) เรียกว่า 1
พวงเล็ก |
|
| |
| |
| |
|
รวบรวม ก่อนนำลงเรือไปแขวนในแม่น้ำ |
|
| |
 |
4.
มัดรวมกัน 10 พวงเล็ก เป็น 1 พวงใหญ่ |
|
4.
นำอีแปะ 1
พวงเล็กมา 10 พวง และมัดรวมกันเป็น 1
พวงใหญ่ ดังนั้น 1 พวงใหญ่จะมีแผ่นอีแปะ
100 แผ่น |
 |
5.
แขวนไว้ก่อนนำไปใช้ 500 พวงใหญ่ |
|
5.
เจ้าของฟาร์มจะเก็บรวบรวมแผ่นอีแปะพวงใหญ่ไว้
เมื่อต้องการนำไปใช้ ก็จะลำเลียงไปกับเรือหางยาว
นำไปแขวนกับร้านแขวนที่สร้างไว้บริเวณชายฝั่งแม่น้ำจันทบุรี
|
|
|
|
| |
| |
| |
แขวนแผ่นอีแปะกับราวไม้ไผ่เพื่อล่อให้ลูกหอยนางรมมาเกาะ |
|
| |
ร้านและราวแขวนทำจากไม้ไผ่
สร้างอยู่ในแม่น้ำจันทบุรี (ริมฝั่ง) โดยเลือกจุดที่เมื่อน้ำขึ้นก็ท่วมพวงอีแปะล่อลูกหอย
และเมื่อน้ำลง ก็ลงต่ำกว่าพวงอีแปะ (ภาพขวามือ)
ร้านแขวน 1 ร้าน จะมีราวแขวนอยู่ประมาณ
25-30 ราว ห่างกันราวละประมาณ 30 เซนติเมตร แต่ละราวแขวนอีแปะพวงใหญ่ห่างกันประมาณ
15 เซนติเมตร
ร้านแขวน 1 ร้าน จะแขวนพวงอีแปะได้ประมาณ
15,000 พวง หากแขวนมากเกินไป ร้านอาจหักได้
เริ่มแขวนพวงอีแปะล่อลูกหอย ตั้งแต่ปลายเดือนกันยายนถึงตุลาคม
และเริ่มเก็บผลผลิตได้หลังแขวนแล้วประมาณ 2-3 เดือน |
 |
ร้านแขวนพวงอีแปะล่อลูกหอยนางรม |
|
|
| |
| |
| |
|
ผลผลิตและการจำหน่าย |
|
| |
|
คุณภาพของผลผลิต ขึ้นกับปริมาณการติดของลูกหอยนางรม
อีแปะ 1 แผ่น อาจมีลูกหอยนางรมติดได้มากกว่า
1 ตัว หรือ อาจไม่ติดเลย (ภาพขวามือ)
ราคาจำหน่าย 0.80-1
บาท ต่อ 1 พวงเล็ก ขึ้นกับอัตราการติดลูกหอยบนอีแปะ |
 |
แผ่นอีแปะที่มีลูกหอยติด |
|
 |
| แผ่นอีแปะที่ไม่มีลูกหอยติด |
|
|
การจำหน่าย เจ้าของฟาร์มผลิตลูกหอยนางรม
จะเป็นผู้เก็บพวงอีแปะจากร้านในแม่น้ำ บรรทุกเรือหางยาวมาวางกองไว้ริมถนน
(ภาพขวามือ)
เกษตรกรที่เลี้ยงหอยนางรมหรือผู้ซื้อลูกหอยนางรมจะนำรถปิคอัพมาขนลูกหอยเอง
ลูกค้าที่มาซื้อส่วนมากคือผู้เลี้ยงหอยนางรมในจังหวัดชลบุรี
บางส่วนจาก จังหวัดตราด และจาก อำเภอขลุง จันทบุรี
หากสนใจซื้อลูกหอยนางรมไปเลี้ยง
สามารถติดต่อ เจ๊ศรี บ้านท่าแฉลบใกล้โบสถ์คริสต์ ในช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงมกราคม |
 |
ลูกหอยนางรมที่ติดบนแผ่นอีแปะ
รอขนไปเลี้ยง |
|
|
| |
| |
ลูกหอยนางรมมาจากไหน และมาติดกับแผ่นอีแปะได้อย่างไร
? |
|
| |
 |
แปลงเลี้ยงหอยนางรม
ในแม่น้ำจันทบุรี |
|
ในแม่น้ำจันทบุรี มีหอยนางรมอาศัยอยู่มานาน
รวมทั้งมีการเลี้ยงหอย โดยใช้แท่งคอนกรีตวางบนหลักไม้ไผ่ให้ลูกหอยนางรมที่เกิดในธรรมชาติ
มาเกาะและเจริญเติบโต (ภาพซ้ายมือ)
ในฤดูสืบพันธุ์ ซึ่งอยู่ในช่วงปลายฤดูฝน
หอยนางรมจะเริ่มสืบพันธุ์
หอยนางรมจะปล่อยน้ำเชื้อและไข่ออกมาในน้ำ
ไข่และน้ำเชื้อจะเกิดการปฏิสนธิเกิดเป็นลูกหอย ผ่านวันแรกเรียกว่าระยะ
D-shaped ขนาด 55-65 ไมครอน และมีการพัฒนาเป็นระยะ Umbo
ขนาด 80-100 ไมครอน ระยะ
Eyed-larvae ขนาด 220-280 ไมครอน ว่ายไปตามกระแสน้ำ |
|
| |
ต่อมาอีกประมาณ 24 วัน ลูกหอยนางรมจะเข้าสู่ระยะ
Settling ขนาด 320-350 ไมครอน ระยะนี้ลูกหอยที่ว่ายน้ำจะหาที่ลงเกาะบนวัสดุต่างๆ
เช่น รากโกงกาง โขดหินต่างๆ (กรมประมง 2536 : อ้างตาม ทรงชัย
และคณะ 2527)
แผ่นอีแปะซึ่งมีความแข็ง ก็เป็นวัสดุที่ลูกหอยสามารถมาเกาะเพื่อเจริญเติบโตได้
ดังนั้นลูกหอยส่วนหนึ่งในแม่น้ำจันทบุรีจึงมาเกาะที่แผ่นอีแปะ
และเจริญเติบโต |
| |
| |
| |
ลูกหอยนางรมเกาะวัสดุอะไรได้บ้าง ? |
|
| |
| การลงเกาะของลูกหอยนางรมปากจีบ
บนวัสดุล่อลูกหอยต่างๆ กัน พบว่าเปลือกหอยตะโกรม มีค่าเฉลี่ยลูกหอยลงเกาะมากที่สุด
(พื้นที่ 600 ตร.ซม.) ตามตารางข้างล่าง (กรมประมง, 2536 : อ้างตาม
สุวราภรณ์ และคณะ, 2526) |
| |
| วัสดุ |
ด้านบน |
ด้านล่าง |
เฉลี่ย |
| เปลือกหอยตะโกรม |
277.8 |
179.8 |
238.8 |
| เปลือกหอยนางรมปากจีบ |
270.0 |
30.0 |
150.0 |
| แผ่นยางรถยนต์ |
52.0 |
52.0 |
52.0 |
| Asbestos |
44.0 |
42.0 |
43.0 |
| แผ่นซีเมนต์ |
46.0 |
12.0 |
29.0 |
| เปลือกหอยแฉลบ |
31.5 |
17.8 |
24.5 |
| PVC |
14.0 |
20.0 |
17.0 |
| แผ่นกระเบื้องโมเสส |
20.0 |
10.0 |
15.0 |
| แผ่นยาง |
6.0 |
4.0 |
5.0 |
| แผ่นพลาสติก |
6.0 |
4.0 |
5.0 |
| ถุงพลาสติก |
3.6 |
2.0 |
2.8 |
|
| |
เอกสารอ้างอิง
กรมประมง. 2536. การเลี้ยงหอยนางรม. งานเอกสารคำแนะนำ
กองส่งเสริมการประมง กรมประมง กระทรวงเกษตรและสหกรณ์. 54
หน้า.
|
| |
|
|
คัดลอกไปใช้กรุณาแจ้งเว็บมาสเตอร์
ยกเว้นเพื่อการศึกษาที่ไม่ใช่ธุรกิจหรือค้ากำไร |
|
| |
| |
| สุดท้ายนี้
ขอขอบคุณ คุณ เจ๊ศรี และแม่บ้านหมู่บ้านท่าแฉลบ โบสถ์คริสต์
ที่สละเวลาให้ข้อมูล ภาพถ่าย และอนุญาตให้เผยแพร่เนื้อหาที่มีประโยชน์ทางเว็บไซต์
|
|
| |
| |
