เขตห้ามล่าสัตว์ป่าคุ้งกระเบน
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ
"หน่วยงานอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น ประจำปี พ.ศ.2549"

       เขตห้ามล่าสัตว์ป่าคุ้งกระเบน ตามประกาศกฎกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ปี พ.ศ.2542 เป็นพื้นที่ป่า
อยู่ในพื้นที่ การดำเนินงานของศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ตำบลคลองขุด
อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี มีพื้นที่ทั้งป่าบกและป่าชายเลนประมาณ 11,370 ไร่ เป็นพื้นที่ป่าที่ผ่าน
การดำเนินงานต่อสู้กับกลุ่มอิทธิพลมากมาย เพื่อให้ได้พื้นที่ป่ากลับคืนสู่ภาครัฐ

       จากการดำเนินการที่ยากลำบากและมานะบากบั่น เป็นระยะเวลา 9 ปี ทำให้ได้ผืนป่าที่มีความสำคัญ
ต่อระบบนิเวศทางธรรมชาติ สัตว์ป่าที่ใกล้สูญพันธุ์เพิ่มจำนวนมากขึ้น เช่น กระจง เก้ง สัตว์เลื้อยคลาน
และนกอพยพที่หายไป จากคุ้งกระเบนได้หวนคืนสู่ป่าอีกครั้งหนึ่ง ตลอดจนการเกื้อกูลการดำรงชีวิตของชาวบ้าน
ซึ่งผลที่ได้รับจากการพัฒนาเป็นสิ่งที่มีคุณค่าต่อมนุษย์ สรรพสัตว์ทั้งหลายและระบบนิเวศธรรมชาติ ยังผลให้เขตห้ามล่าสัตว์ป่าคุ้งกระเบนได้รับรางวัล  "ด้านการจัดการและอนุรักษ์สัตว์ป่าดีเด่น อันดับที่ 1
ประจำปี พ.ศ.2549"  เมื่อวันที่ 20 ธันวาคม 2549  



        หลักการดำเนินงานที่สำคัญของเขตห้ามล่าสัตว์ป่าคุ้งกระเบน ประสบผลสำเร็จเป็นที่ชื่นชม
กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช ตลอดจนผู้ศึกษาดูงาน คือ

       1.การดำเนินงานอนุรักษ์และพัฒนาพื้นที่ป่า โดยกระบวนการมีส่วนร่วมของท้องถิ่น ชุมชน และองค์กรต่างๆ
ที่มีบทบาทและมีส่วนร่วมในการจัดตั้งเขตห้ามล่าสัตว์ป่าคุ้งกระเบน

       2.การดำเนินงานแบบบูรณาการ ด้านการอนุรักษ์พัฒนาและงบประมาณสนับสนุนจากหน่วยงานร่วมโครงการ
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอ่าวคุ้งกระเบนฯ

       3.การพัฒนาหน่วยงานและบุคคลากรเพื่อเพิ่มพูนความรู้สำหรับการอนุรักษ์และพัฒนาทรัพยากรธรรมชาติ

       4.การดำเนินงานสนับสนุนการสร้างงาน สร้างอาชีพ ชุมชนรอบๆ พื้นที่เขตห้ามล่าฯ ปรับเปลี่ยนทัศนคติ
จากการทำลายทรัพยากรธรรมชาติให้กลับมารักและหวงแหนทรัพยากรธรรมชาติ ดังจะเห็นได้จากการรวมกลุ่ม
ของชุมชน จัดตั้งเครือข่าย ชมรมต่างๆ เช่น ชมรมอนุรักษ์พะยูน,ชมรมอนุรักษ์คุ้งกระเบน ชมรมอนุรักษ์ปะการัง
และหมู่บ้านพิทักษ์รักษาสิ่งแวดล้อม เป็นต้น

       ผลจากการดำเนินงานด้านอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติสนองพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
โดยมิได้ย่อท้อหรือเหน็ดเหนื่อย ทำให้ความอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าเขตห้ามล่าสัตว์ป่าคุ้งกระเบน กำลังเปลี่ยนแปลงไปสู่ความสมดุลสัตว์ป่าน้อยใหญ่ได้รื่นเริงอย่างปลอดภัย ทำให้การดำรงชีวิตของมนุษย์
สัตว์ป่า และป่าไม้ อย่างยั่งยืนตลอดไป

 
สภาพพื้นที่ก่อนประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าฯ (2535)
บริเวณเทือกเขาหมูดุด  

 
สภาพพื้นที่หลังประกาศเป็นเขตห้ามล่าสัตว์ป่าฯ (2545)
บริเวณเทือกเขาหมูดุด


หน่วยลาดตระเวณป้องกันการบุกรุกพื้นที่ป่า


การสำรวจการทำเครื่องหมายแนวเขตป่าร่วมกับ อบต.


การฟื้นฟูโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน


การมีส่วนร่วมของชุมชนและชาวบ้านในท้องถิ่น
ในการปลูกป่าชายเลน


ป่าชายเลนบริเวณเกาะนกใหญ่ หลังการฟื้นฟู


ชี้แจงให้ความรู้ ความเข้าใจกับชาวบ้าน
ในการมีส่วนร่วมของการอนุรักษ์


สำรวจการถือครองของประชาชนร่วมกับ อบต.


การจัดค่ายเยาวชนอนุรักษ์สัตว์ป่า
ในพื้นที่โครงการ




สัตว์ป่าที่ค้นพบ บริเวณเขตห้ามล่าสัตว์ป่าฯ

ฝายชลอความชุ่มชื้น (Check Dam)