การเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์กุ้งก้ามกรามโดยใช้อัตราส่วนเพศต่างกัน

Culture of Giant Freshwater Prawn Macrobrachium  rosenbergii (De Man)

Broodstock at Different Sex Ratios

บุรฉัตร  จันทกานนท์                                                                                                                             Burachat  Chantaganond

ณัฐชพงศ์  เพชรฤทธิ์                                                                                                                             Natchapong  Petchrich

พัลลภ  คำบุตรดี                                                                                                 Pullop  Khumbutdee

ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดระยอง        Rayong Inland Fisheries Research and Development Center

บทคัดย่อ

การทดลองเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์กุ้งก้ามกรามโดยใช้อัตราส่วนเพศผู้ต่อเพศเมียดังนี้ ชุดการทดลองที่ 1 (1:1), ชุดการทดลองที่ 2 (1:1.86), ชุดการทดลองที่ 3 (1:3) และชุดการทดลองที่ 4 (1:4)   ที่ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืดระยอง  ระหว่างเดือน ตุลาคม ถึง ธันวาคม 2545 รวม 3 ครั้ง     แต่ละครั้งใช้เวลา 3 สัปดาห์  ทดลองในถังไฟเบอร์กลาส ซึ่งอยู่ในโรงเพาะฟัก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5 เมตร  เติมน้ำลึก 0.25 เมตร  ใส่ที่หลบซ่อนและให้อากาศตลอดเวลา  โดยใช้อัตราปล่อย 20 ตัว/ถัง  ให้อาหารเม็ดสำหรับรูปโปรตีน 38.22 % ในอัตรา 3 % ของน้ำหนักตัว/วัน  เปลี่ยนถ่ายน้ำ 60 - 70 %  ทุก 2 วัน  ผลปรากฏว่าในการทดลองครั้งที่ 1 (ตุลาคม)  หลังจากทดลอง 3 สัปดาห์ได้แม่กุ้งที่มีไข่เฉลี่ย 7.00±1.73, 10.00±0.00, 11.67±0.58 และ 11.33±2.08  ตัว/ถัง  ตามลำดับ  โดยชุดการทดลองที่ 2 ,3 และ 4  ไม่แตกต่างกันแต่สูงกว่าชุดการทดลองที่ 1 อย่างมีนัยสำคัญ (p<0.05)  ในการทดลองครั้งที่ 2 (พฤศจิกายน)    หลังจากทดลอง 3  สัปดาห์ได้แม่กุ้งที่มีไข่ไม่แตกต่างกัน (p>0.05)    แต่ในสัปดาห์ที่ 2 ได้แม่กุ้งที่มีไข่เฉลี่ย 4.00±1.00, 7.00±2.00, 7.33±2.31  และ 10.00±2.00 ตัว/ถัง ตามลำดับ    โดยชุดการทดลองที่ 4 ได้แม่กุ้งที่มีไข่สูงกว่าชุดการทดลองอื่นอย่างมีนัยสำคัญ(p<0.05) ส่วนการทดลองครั้งที่ 3 (ธันวาคม) หลังจากทดลอง 3 สัปดาห์  ได้แม่กุ้งที่ไข่เฉลี่ย 7.00±1.00 , 9.67±1.15 , 11.00±1.73  และ 12.33±2.08  ตัว/ถัง  ตามลำดับ    โดยชุดการทดลองที่ 3 และ 4 ไม่แตกต่างกัน แต่สูงกว่าชุดการทดลองที่ 1 และ 2 อย่างมีนัยสำคัญ ( p<0.05)

อัตรารอดเฉลี่ยของกุ้งเพศผู้ , กุ้งเพศเมีย และกุ้งทั้งหมด อยู่ระหว่าง 71.4-100 % , 71.1-100 %  และ 78.3-96.7 % ตามลำดับ ซึ่งไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ ( p>0.05)  ทั้ง 4 ชุดการทดลอง

เมื่อพิจารณาต้นทุนการผลิตแม่กุ้งที่มีไข่แก่ (การทดลองที่ 1 และ3) พบว่าชุดการทดลองที่ 1, 2, 3 และ 4  มีต้นทุน 6.38, 3.84, 3.32 และ 2.95 บาท/แม่กุ้งที่มีไข่แก่ 1 ตัว  ดังนั้นอัตราส่วนเพศ 1:4  จึงเหมาะสมที่สุดเนื่องจากมีต้นทุนต่ำที่สุด

คำสำคัญ:  การเลี้ยงพ่อแม่พันธุ์  อัตราส่วนเพศ

Abstract

                Culture of giant freshwater prawn broodstock were evaluated at sex ratios of 1:1 (Treatment 1), 1:1.86 (Treatment 2), 1:3 (Treatment 3), and 1:4 (Treatment 4) at Rayong Inland Fisheries Research and Development Center.  The experiments were carried out 3 times from October to December, 2002 (each time lasted 3 weeks).  The experiments were conducted in fibreglass tanks, 1.5–m diameter  and 0.25–m water depth.  Each tank was placed with artificial habitat and aeration system. Twenty giant freshwater prawn broodstocks  were stocked in each tank and fed complete feed containing 38.22 % protein at 3 % of body  weight/day  and  water  exchanged  every  2 days. In the first experiment (October, 2002) , average berried females in week 3 were 7.00±1.73 , 10.00± 0.00 , 11.67±0.58 and 11.33±2.08 prawns /tank, respectively.  No significant differences were found among treatment 2, 3 and 4 but they were  significantly higher (p<0.05) than treatment 1. In the second experiment (November, 2002), no significant differences were found in week 3 but treatment 4 had significantly higher (p<0.05) berried females than other treatments in week 2. Average berried females in week 2 were 4.00±1.00 , 7.00±2.00, 7.33±2.31 and 10.00±2.00 prawns/tank, respectively. In the third experiment ( December, 2002), average berried females in week 3 were 7.00±1.00, 9.67±1.15, 11.00±1.73 and 12.33±2.08 prawns / tank, respectively.  No significant differences were found between treatment 3 and 4 but they were significantly higher (p<0.05)  than treatment 1 and 2

                Average survival rates of males, females and both sexs ranged between 71.4 - 100 %, 71.1-100 % and 78.3-96.7 %, respectively. No significant difference (p>0.05) were found among these treatments

                Cost of production of  gravid female (experiment 1 and 3) in treatment 1, 2, 3 and 4 were 6.38, 3.84, 3.32 and 2.95 Baht/gravid female.  Results from these experiments indicated that production of berried females was optimized at the sex ratio of male:female = 1:4

Keywords: Giant freshwater prawn,  Broodstock culture,   Sex ratios