กลุ่มเลี้ยงหอยแครง

1.หลักการและเหตุผล
เมื่อวันที่ 26 ธันวาคม 2547 ได้เกิดเหตุธรณีพิบัติหรือ สึนามิ (Tsunami) ใน 5 อำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภออ่าวลึก อำเภอเหนือคลอง อำเภอคลองท่อม และอำเภอเกาะลันตา ที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินของชาวประมงอย่างมหาศาล กรมประมงได้ให้ความช่วยเหลือแก่ชาวประมง กลุ่มเรือท่องเที่ยว และกลุ่มผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ กลุ่มกิจการแพปลา และกลุ่มเครื่องมือประมง รวมชาวประมง 6,693 ราย ใช้งบประมาณ 125,974,108 บาท เป็นการช่วยเหลือชดเชยสิ่งที่สูญเสียในการประกอบอาชีพประมงเบื้องต้น
แต่อย่างไรก็ตามการให้ความช่วยเหลือในขั้นแรกนั้น พบว่าชาวประมงยังไม่สามารถประกอบอาชีพอย่างยั่งยืนเหมือนเดิมได้ เพระธรณีพิบัติได้ทำลายโครงสร้างพื้นฐานต่างๆไปอย่างราบคาบ ไม่เหลืออะไรไว้นอกจากสิ่งปรักหักพัง กรมประมงจะเป็นต้องเข้าไปช่วยเหลือฟื้นฟูอาชีพด้านการประมงไหม่ เพื่อให้ชาวประมงสามารถกลับมายืนด้วยลำแข้งของตัวเองได้เหมือนเดิม แต่ก็ไม่สามารถช่วยเหลือชาวประมงเป็นรายบุคคลได้ ด้วยงบประมาณอันจำกัดจึงจำเป็นต้องแบ่งการช่วยเหลือเป็นกลุ่มๆ โดยมีการช่วยเหลือเป็นลักษณะหมุนเวียนเงินทุนชาวประมงที่ได้รับการช่วยเหลือ ต้องส่งคืนเงินสามารถนำกลับไปขยายกลุ่มเพื่อเพิ่มขึ้นเรื่อยๆเมื่อระยะเวลาผ่านไประยะหนึ่ง ชาวประมงจะได้รับการช่วยเหลืออย่างทั่วถึงทุกราย

2.วัตถุประสงค์
	2.1 ฟื้นฟูและส่งเสริมอาชีพการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง อย่างถูกหลักการจัดฟาร์มตามมาตรฐาน GAP ทดแทนการทำการประมงในเขตชายฝั่งทะเล
	2.2 ปรับเปลี่ยนการใช้เครื่องมือ ทำการประมงที่ถูกกฎหมายไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม

3 เป้าหมายดำเนินการ
	จำนวนเกษตรกรผู้ประสบภัยธรณีพิบัติในเขตุ 5 อำเภอ ได้แก่ อำเภอเมืองกระบี่,อำเภออ่าวลึก,อำเภอคลองท่อม, อำเภอเมือง ,และอำเภอเกาะลันตา

4.ขั้นตอนการดำเนินการ
	การคัดเลือกพื้นที่ เงื่อนไข
		1.1	เป็นหมู่บ้านชาวประมงขนาดเล็กที่ประสบภัยพิบัติสึนามิและมีสภาพพื้นที่ที่เหมาะสมสำหรับการพเพาะลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง มีจำนวนครัวเรือนไม่น้อยกว่า 20 ครัวเรือน
		1.2	องค์กรราษฎรในหมู่บ้าน มีการรวมกลุ่ม มีความพร้อมและยอมรับที่จะเข้ารวมกิจกรรม
		1.3	ในหมู่บ้านมีการติดต่อคมนาคมได้สะดวก

5. การจัดเตรียมองค์กร
		5.5 การชี้แจงโครงการฯ
			หน่วยงานฯ ผู้ดำเนินการเข้าชี้แจงโครงการฯให้แก่ราษฏรในพื้นที่ เข้าใจถึงวัตถุประสงค์ และขั้นตอนการปฏิบัติงานของโครงการฯ
		5.2	การคัดเลือกสมาชิก
			หน่วยงานฯ ผู้ดำเนินการร่วมกับคณะกรรมหมู่บ้านจะทำการคัดเลือกสมาชิกเข้าร่วมโครงการฯ ตามจำนวนที่ระบุไว้ในแต่ละกิจกรรม
			คุณสมบัติของสมาชิก
					เป็นครัวเรือนชาวประมงผู้ประสบภัยสึนามิ
					เป็นเกษตรกรด้านการประมงที่ได้รับผลกระทบจากสึนามิ
					เป็นผู้มีรายได้น้อย
					เป็นผู้มีความประพฤติดี
					เป็นผู้บรรลุนิติภาวะ
		5.3 การจัดตั้งคณะกรรมการ กิจกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
			คัดเลือกคณะกรรมการกิจกรรมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ จำนวน 7 คน ประกอบด้วย
					ประธาน	1 คน
					รองประธาน	1 คน
					กรรมการ	3 คน
					เหรัญญิก	1 คน
					กรรมการและเลขานุการ	1 คน
			หน้าที่รับผิดชอบ
				ร่วมปฏิบัติงานวางแผน ปรึกษาหารือประสานงานกับคณะทำงาน หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐาและสมาชิก
				กำหนการบริหารสภาพพื้นที่ทำการเพาะเลี้ยง และจัดสรรรายได้.
				กระตุ้นให้มีกิจกรรมต่อเนื่อง เช่น ร้านค้า ,กลุ่ม,กลุ่มกองทุน
				สรุปผลการดำเนินงาน สภาพปัญหาที่เกิดขึ้น
			การสิ้นสุดการเป็นสมาชิกโครงการฯ และกรรมการฯ
				ตาย
				ลาออก
				ครบวาระตามระเบียบที่กำหนด
				สมาชิกโครงการฯ มีมติให้พ้นจากตำแหน่ง มติดังกล่าว ต้องมีคะแนนเสียงไม่ต่ำกว่าสองในสามของสมาชิกทั้งหมด

6. การฝึกอบรม
		สำนักงานประมงจังหวัดกระบี่ กำหนดแผนการจัดฝึกอบรมสมาชิกผู้เพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ ตาม 4 หลักสูตรโครงการ คือ
		1	หลักสูตรการเลี้ยงปลาในกระชัง
		2	หลักสูตรการลี้ยงหอย
		3	หลักสูตรการเลี้ยงปูดำ

7. วิธีดำเนินการ
		1	รวมกลุ่มเกษตกรที่มีวัตถุประสงค์เดียวกัน
		2	จดทะเบียนวิสาหกิจชุมชน
		3	จัดตั้งกลุ่มของชาวประมงผู้ประสบภัยสึนามิในจังหวัดกระบี่ เพื่อเข้าร่วมกิจกรรม โดยตั้งเป็นกลุ่มวิสาหกิจชุมชนเงินทุนหมุนเวียนเมื่อกิจกรรมสำเร็จจะต้องใช้คืนกองทุนเพื่อหมุนเวียนใช้ในรอบต่อไป สำหรับชาวประมงรายต่อไป รวมทั้งมีการฝึกอบรมสมาชิกภายในกลุ่ม
		4	สำนักงานประมงจังหวัด จัดสรรงบประมาณ หมวดเงินอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่มเพื่อดำเนินการจัดหาปัจจัยการผลิต ตามกรอบหนังสือกระทรวงการคลัง ด่วนที่สุด ที่ กค 0409.6/ว 126 ลงวันที่ 7 กันยายน 2548
		5	กลุ่มเกษตรกรดำเนินการจัดซื้อวัสดุตามแนวทางระเบียบของราชการ โดยกำหนดรูปของปัจจัยการผลิตตามความต้องการของสมาชิก

8. กิจกรรม
		1.	การเพาะเลี้ยงปลาในกระชัง
		●	สำนักงานประมงจังหวัด โอนเงินงบประมาณหมวดอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่ม แล้วกลุ่มดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้แนวทางการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบของราชการ จำนวน 16 กลุ่ม ๆละ 50 คน เป็นเงินกลุ่มละ 500,000 บาท รวมทั้งสิ้นเป็นเงิน 8,000,000 บาท (แปดล้านบาทถ้วน)
		●	กลุ่มดำเนินการจัดซื้อตามแนวระเบียบราชการ โดยกำหนดความต้องการของสมาชิก ภายใต้คำปรึกษาของที่ปรึกษากลุ่ม โดยกำหนดรูปแบบของปัจจัยการผลิตที่ต้องการ พอสรุปได้ดังนี้
				-	ค่าพันธ์สัตว์น้ำ
				-	ค่ากระชังปลา
				-	ค่าอาหาร

		2	กิจกรรมการเลี้ยงหอยแครง
		●	สำนักงานประมงจังหวัด โอนเงินงบประมาณหมวดอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่ม แล้วกลุ่มดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้แนวการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบราชการ จำนวน 7 กลุ่ม กลุ่มละ 50 คน เป็นเงินกลุ่มละ 500,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 3,500,000 บาท (สามล้านห้าแสนบาทถ้วน)
		●	กลุ่มดำเนินการจัดซื้อตามแนวระเบียบของราชการโดยกำหนดความต้องการของสมาชิก ภายใต้คำปรึกษากลุ่ม โดยกำหนดรูปแบบของปัจจัยการผลิตที่ต้องการ พอสรุปได้ดังนี้
				-	ค่าพันธ์หอยแครง เป็นเงิน 3,500,000 บาท

		3	กิจกรรมเลี้ยงหอยแมลงภู่
		●	สำนักงานประมงจังหวัด โอนเงินงบประมาณหมวดอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่ม แล้วกลุ่มดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้แนวการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบของราชการ จำนวน17 กลุ่ม กลุ่มละ 50 คน เป็นเงินกลุ่มละ 500,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 8,500,000 บาท (แปดล้านห้าแสนบาทถ้วน)
		●	กลุ่มดำเนินการจัดซื้อตามแนวระเบียบของราชการ โดยกำหนดความต้องการของสมาชิก ภายใต้คำปรึกษากลุ่ม โดยกำหนดรูปแบบของปัจจัยการผลิตที่ต้องการ พอสรุปได้ดังนี้
				-	ค่าพันธ์หอย
				-	ค่าวัสดุแพแขวน

		4	กิจกรรมเลี้ยงปูดำ
		●	สำนักงานประมงจังหวัด โอนเงินงบประมาณหมวดอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่ม แล้วกลุ่มดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้แนวการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบของราชการ จำนวน 1 กลุ่ม กลุ่มละ 60 คน เป็นเงินกลุ่มละ 500,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 500,000 บาท (ห้าแสนบาทถ้วน)
		●	กลุ่มดำเนินการจัดซื้อตามแนวระเบียบของราชการโดยกำหนดความต้องการของสมาชิก ภายใต้คำปรึกษากลุ่ม โดยกำหนดรูปแบบของปัจจัยการผลิตที่ต้องการ พอสรุปได้ดังนี้
				-	ค่าพันธ์ปูดำ
				-	ค่าวัสดุทำคอกเลี้ยง

		5	กิจกรรมการปรับเปลี่ยนการใช้เครื่องมือประมงที่ถูกกฎหมาย
		●	สำนักงานประมงจังหวัด โอนเงินงบประมาณหมวดอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่ม แล้วกลุ่มดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้แนวการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบราชการ จำนวน19 กลุ่ม กลุ่มละ 25 คน เป็นเงินกลุ่มละ 200,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 3,800,000 บาท (สามล้านแปดแสนบาทถ้วน)
		●	กลุ่มดำเนินการจัดซื้อตามแนวระเบียบของราชการโดยกำหนดความต้องการของสมาชิก ภายใต้คำปรึกษากลุ่ม โดยกำหนดรูปแบบของปัจจัยการผลิตที่ต้องการ พอสรุปได้ดังนี้
				-	จำนวนเครี่องมือต่อ 1 คน เป็นเงิน 8,000 บาท

		6	กิจกรรมการจัดสร้างสิ่งอำนวยความสะดวกขั้นพื้นฐาน
				1	โรงซ่อมและเก็บเครื่องมือประมง 1 แห่ง งบประมาณ 1,000,000 บาท
				2	โรงเรือนแปรรูปสัตว์น้ำ 1 แห่ง งบประมาณสนับสนุน 1,000,000 บาท
			เป็นองค์กรที่ประกอบด้วยตัวแทนของราษฏรในหมู่บ้าน ทำหน้าที่ดูแลบริหารสิ่งก่อสร้าง ประสานการดำเนินงานและจัดสรรผลประโยชน์ต่างๆ กลุ่มละ 100,000 บาท คณะกรรมการประกอบด้วยราษฎรในหมู่บ้าน 5 – 10 คน

		7	กิจกรรมแปรรูปสัตว์น้ำ
			กลุ่มเกษตรกร ร่วมกับคณะกรรมการหมู่บ้าน ทำการคัดเลือกแม่บ้านชาวประมง
		●	สำนักงานประมงจังหวัด โอนเงินงบประมาณหมวดอุดหนุนทั่วไป เข้าบัญชีเงินฝากกลุ่ม แล้วกลุ่มดำเนินการจัดซื้อจัดจ้าง โดยใช้แนวการจัดซื้อจัดจ้างตามระเบียบของราชการ จำนวน 1 กลุ่ม กลุ่มละ 30 คน เป็นเงินกลุ่มละ 100,000 บาท รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 3,800,000 บาท (สามล้านแปดแสนบาทถ้วน)
		●	กลุ่มดำเนินการจัดซื้อตามแนวระเบียบของราชการโดยกำหนดความต้องการของสมาชิก ภายใต้คำปรึกษากลุ่ม โดยกำหนดรูปแบบของปัจจัยการผลิตที่ต้องการ

9 .ระยะเวลาดำเนินเงิน
			เมษายน 2549 – กันยายน 2549

10. หน่วยงานที่รับผิดชอบ
			สำนักงานประมงจังหวัดกระบี่
			กลุ่มเกษตรกรแต่ละกิจกรรม

11. การติดตามผลการดำเนินการ
			เจ้าหน้าที่จากหน่วยงานฯ ผู้ดำเนินการเข้าให้คำแนะนำส่งเสริม และติดตามผลการดำเนินการเป็นระยะทุกเดือนจนกว่าเก็บผลผลิต

12. ผลที่คาดว่าจะได้รับ
		1	เพิ่มผลการผลิตสัตว์น้ำจากการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายงฝั่ง
		2	เพิ่มรายได้ให้ชาวประมงขนาดเล็ก
		3	กระตุ้นให้ชาวประมงเกิดการรวมกลุ่ม
		4	ส่งเสริมและเผยแพร่การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำชายฝั่ง

					ผู้เขียนโครงการ	นายสาโรช เรืองโฉม	เจ้าพนักงานประมง 5
					ผู้เสนอโครงการ	นายโอภาส นวลวิไลลักษณ์	ประมงจังหวัดกระบี่
					ผู้เห็นชอบโครงการ	นายชาย พานิชพรพันธุ์	รองผู้ว่าราชการจังหวัดกระบี่
					ผู้อนุมัติโครงการ	นายสนธิ เตชานันท์	ผู้ว่าราชการจังหวัดกระบี่