ประวัติความเป็นมาของสถาบันวิจัยอาหารสัตว์น้ำจืด

                  สถาบันวิจัยอาหารสัตว์น้ำจืด เป็นหน่วยงานหนึ่งของกรมประมง มีหน้าที่และความรับผิดชอบ ศึกษาวิจัยด้านอาหารสัตว์น้ำ ได้แก่ความต้องการในด้านโภชนาการและสารอาหารประเภทต่างๆ รวมถึงสัดส่วนที่เหมาะสมของสารอาหาร เพื่อพัฒนารูปแบบ  วิธีการใช้ประโยชน์จากอาหารให้เหมาะสม และมีประสิทธิภาพสูงสุด และมีหน้าที่ี่กำกับ ดูแล ควบคุม ตรวจสอบ คุณภาพอาหารสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2525 โดยมีประวัติความเป็นมาโดยสังเขปดังนี้

พ.ศ.2519 กลุ่มอาหารปลา สถาบันประมงน้ำจืดแห่งชาติ ได้จัดตั้งขึ้นเพื่อปฏิบัติงานวิจัยด้านอาหารสัตว์น้ำจืด

พ.ศ.2531 กลุ่มอาหารสัตว์น้ำ สถาบันวิจัยประมงน้ำจืดได้รับความช่วยเหลือจาก UNDP/FAO ในโครงการ Fish Nutrition and Aquaculture Diets เป็นเงินทั้งสิ้น US$ 602,951   โดยโครงการได้รับเครื่องมือ อุปกรณ์การวิเคราะห์คุณค่าทางเคมีของอาหาร อุปกรณ์การทดลอง และเครื่องผลิตอาหารทดลอง และงบประมาณดำเนินการวิจัยเรื่องอาหารกุ้งกุลาดำ กุ้งก้ามกราม ปลาดุก และปลาสวาย รวมทั้งการจัดส่งนักวิชาการประมงเข้ารับการฝึกอบรมในสาขาอาหารสัตว์น้ำจำนวน 4 รายๆ ละ 3 เดือน และศึกษาต่อในระดับปริญญาโท จำนวน 2 รายๆ ละ 2 ปี

พ.ศ.2535  กรมประมงได้มีคำสั่งตั้งสำนักงานควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์น้ำเพื่อรับผิดชอบในการควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2525  ประกอบด้วยกลุ่มวิจัยอาหารสัตว์น้ำ และฝ่ายควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์น้ำ

พ.ศ.2536  กรมประมงได้มีคำสั่งตั้งกองควบคุมและพัฒนาอาหารสัตว์น้ำ ประกอบด้วย กลุ่มวิจัยอาหารสัตว์น้ำ และศูนย์ควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์น้ำ โดยกลุ่มวิจัยอาหารสัตว์น้ำ มีหน้าที่รับผิดชอบศึกษา ค้นคว้า วิจัยด้านอาหารสัตว์น้ำ และศูนย์ฯ  มีหน้าที่ในการกำกับ  ควบคุม  ตรวจสอบ  คุณภาพอาหารสัตว์น้ำ ออกใบอนุญาต และตรวจสอบการผลิต การนำเข้า การจำหน่ายและการออกใบสำคัญการขึ้นทะเบียนอาหารสัตว์น้ำให้ผู้ประกอบการตามมาตรฐานที่กรมประมงกำหนด ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2525  และศึกษาวิจัยเพื่อกำหนดมาตรฐานอาหารสัตว์น้ำ

พ.ศ.2537  รัฐบาลประเทศไทยและประเทศออสเตรเลีย  ได้ลงนามความตกลงทั้งสองฝ่าย   เมื่อวันที่  5 สิงหาคม 2537 โดยกองควบคุมและพัฒนาอาหารสัตว์น้ำได้รับความช่วยเหลือ รวมเป็นเงินทั้งสิ้น 5,899,303.60 บาท จนสิ้นสุดโครงการเมื่อกันยายน 2542 สำหรับเป็นค่าใช้จ่ายของโครงการ ACIAR Project No. 9207 “Replacing Fishmeal in Aquaculture Diets” โดยมีชื่อภาษาไทยว่า “การใช้และการปรับปรุงคุณภาพวัตถุดิบอาหารเพื่อทดแทนปลาป่นในอาหารสัตว์น้ำ”  ซึ่งโครงการดังกล่าวได้รับความร่วมมือ แลกเปลี่ยนความรู้เพื่อการศึกษาวิจัยทางด้านอาหารสัตว์น้ำจาก NSW Fisheries ประเทศออสเตรเลีย ภายใต้โครงการดังกล่าว กองควบคุมและพัฒนาอาหารสัตว์น้ำ มีผลงานทางด้านวิชาการที่จัดพิมพ์เป็นเอกสารจำนวน 28 เรื่อง เข้าร่วมเสนอผลงานวิจัยในการประชุมระดับนานาชาติจำนวน 4 เรื่อง

พ.ศ.2538-2545 งานวิชาการของกองควบคุมและพัฒนาอาหารสัตว์น้ำ ส่วนใหญ่ ศึกษาวิจัยเกี่ยวกับความต้องการสารอาหารที่จำเป็น เช่น โปรตีน ไขมัน กรดไขมัน คาร์โบไฮเดรต พลังงาน ฯลฯ ต่อสัตว์น้ำเศรษฐกิจชนิดต่างๆ เช่น ปลาดุกลูกผสม ปลานิล ปลากราย  กุ้งก้ามกราม  กุ้งกุลาดำ  กบ  และตะพาบน้ำ และงานวิจัยศึกษาวัตถุดิบทดแทนปลาป่นในอาหารสัตว์น้ำเพื่อลดต้นทุนการผลิต การทดลองใช้อาหารมีชีวิตเลี้ยงสัตว์น้ำวัยอ่อน และการทดลองอาหารสำเร็จรูปเลี้ยงลูกกุ้งกุลาดำ ตลอดจนการศึกษาคุณค่าทางโภชนาการ และข้อจำกัดของสารอาหาร วัสดุอาหาร สารเติมแต่ง สารชีวภัณฑ์ สารปนเปื้อน ให้ปลอดภัยต่อสัตว์น้ำ และผู้บริโภค ผลงานวิจัยเหล่านี้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในอุตสาหกรรมอาหารสัตว์น้ำและเผยแพร่ต่อเกษตรกร และเป็นข้อมูลเพื่อใช้ในการกำหนดเกณฑ์มาตรฐานอาหารสัตว์น้ำที่ผู้ประกอบการผลิต / นำเข้ามาจำหน่ายให้กับเกษตรกร ซึ่งกรมประมงทำหน้าที่กำกับดูแล ควบคุม ตรวจสอบคุณภาพอาหารสัตว์น้ำ ตามพระราชบัญญัติควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์ พ.ศ. 2525

พ.ศ. 2546 ได้เปลี่ยนชื่อจากกองควบคุมและพัฒนาอาหารสัตว์น้ำ เป็นสถาบันวิจัยอาหารสัตว์น้ำจืด สังกัดสำนักวิจัยและพัฒนาประมงน้ำจืด  ประกอบด้วย งานบริหารทั่วไป  กลุ่มงานวิจัยโภชนาการอาหารสัตว์น้ำจืด กลุ่มงานวิจัยพัฒนาการผลิตอาหารสัตว์น้ำจืด กลุ่มงานวิจัยอาหารมีชีวิตสัตว์น้ำจืด  กลุ่มงานวิจัยมาตรฐานและควบคุมคุณภาพอาหารสัตว์น้ำ