เรือสำรวจประมงมหิดล
สถาบันวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีประมงทะเลลึก 
กรมประมง  กระทรวงเกษตรและสหกรณ์

ประวัติความเป็นมา

           สืบเนื่องมาจากการที่ประเทศไทยเป็นผู้ผลิตและส่งออกปลาทูน่ากระป๋อง อันดับหนึ่งของโลกตั้งแต่ ปี พ.ศ. 2528 เป็นต้นมา ซึ่งนำเงินตราเข้าประเทศเฉลี่ยปีละกว่า 16,000 ล้านบาท แต่ประเทศไทยต้องนำเข้าปลาทูน่าถึงปีละ 5 แสนตันคิดเป็นมูลค่ากว่า 15,000  ล้านบาท  ดังนั้นกรมประมงจึงได้ทำการสำรวจ ศึกษา ค้นคว้าและวิจัยแหล่งทรัพยากรปลาทูน่า เพื่อหาแนวทางในการลดการสั่งนำเข้าวัตถุดิบ เป็นการลดต้นทุนการผลิต ซึ่งจะทำให้ไทยสามารถรักษา การเป็นผู้นำในการส่งออกของโลกได้ต่อไปในอนาคต ดังนั้น รัฐบาลจึงได้จัดสรรงบประมาณปี พ.ศ. 2535 จำนวน 410 ล้านบาท ให้กับกรมประมงเพื่อทำการต่อเรือสำรวจวิจัยปลาทูน่าเป็นลำที่ 2 โดยบริษัทต่อเรือ ฮายาชิกาเน  ประเทศญี่ปุ่น  และได้ลงนามในสัญญาจ้างเมื่อวันที่ 30 มีนาคม  2537 โดยใช้เวลาในการต่อเรือทั้งสิ้น 276 วัน
            เรือลำนี้เป็นเรือสำรวจทรัพยากรทางทะเลที่ทันสมัยของโลกอีกลำหนึ่ง ซึ่งกรมประมงจะใช้ในการสำรวจวิจัยแหล่ง,ชีววิทยาของปลาทูน่าในบริเวณทะเลลึก ทั้งจะใช้เป็นเรือต้นแบบเพื่อเป็นแรงจูงใจให้ชาวประมงไทยหันมาทำการประมงปลาทูน่า และเป็นเจ้าของกองเรือประมงปลาทูน่าที่ทันสมัยกันมากขึ้น ซึ่งคาดว่าจะสามารถลดการนำเข้าปลาทูน่าไม่ต่ำกว่าปีละ 5,000 ล้านบาท นอกเหนือจากภารกิจดังกล่าวแล้ว เรือลำนี้ยังจะใช้ในภารกิจพิเศษ ดังเช่น การฝึกอบรมนิสิต นักศึกษาทางด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเล การสำรวจร่วม พร้อมทั้งสนับสนุนและให้ความช่วยเหลือ ผู้ประสบภัยทางทะเล ทั้งในน่านน้ำไทยและน่านน้ำต่างประเทศ
             การที่การประมงไทยพัฒนาก้าวหน้าขึ้นจนเป็นผู้นำของโลกตราบเท่าปัจจุบัน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระมหิตลาธิเบศ อดุลยเดชวิกรมพระบรมราชชนก ที่ได้พระราชทานทรัพย์ส่วนพระองศ์เป็นทุนให้กระทรวงเกษตราธิการจัดส่งข้าราชการหรือนักเรียนไทยไปศึกษาวิชาการประมง ในนาม "มหิดล" เมื่อ พ.ศ. 2496 ตั้งแต่ครั้งยังดำรงพระยศสมเด็จพระเจ้าพี่ยาเธอเจ้าฟ้ากรมขุนสงขลานครินทร์ ซึ่งผู้ได้รับทุนสำเร็จการศึกษาได้กลับมารับราชการและได้สร้างความก้าวหน้า  ยังผลให้เกิดประโยนช์แก่ชาวประมงไทยปรากฏมาจนทุกวันนี้
              ข้าราชการกรมประมงและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ทุกคนได้สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระมหิตลาธิเบศอดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก ที่ได้ทรงพระกรุณาให้การสนับสนุนและสนพระทัยในกิจการประมงไทยมาตลอดพระชนม์ชีพ จึงเห็นพ้องต้องกันว่าสมควรที่จะได้เทิดพระเกียรติให้ปรากฏในพระมหากรุณาธิคุณดังกล่าวข้างต้นโดยขอพระราชทานพระนาม "มหิดล" เป็นชื่อเรือสำรวจวิจัยประมงปลาทูน่าลำนี้ และได้รับพระมหากรุณาธิคุณล้นเกล้าล้นกระหม่อม พระราชทานบรมราชานุญาตให้เชิญพระนาม "มหิดล" เป็นชื่อเรือเพื่อความเป็นสิริมงคล และเป็นขวัญกำลังใจแก่ข้าราชการของกรมประมงและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมทั้งชาวประมงไทยสืบไป

คุณลักษณะทางเรือ

  • DATE OF KEEL LAID      24 th     June  1994
  • DATE OF Launching        22 nd    August  1994
  • DATE OF Delivery            22 nd    December  1994

ความยาวตลอดลำ (OVERALL LENGTH)

62.53

เมตร (M)

ความกว้าง (BREADTH)

12.50

เมตร (M)

ความลึก (DEPTH TO UPPER DECK)

7.80

เมตร (M)

กินน้ำลึก (DRAFT DESIGNED)

4.80

เมตร (M)

ขนาดตันกรอส (GROSS TONNAGE)

1.270

ตัน (TON)

น้ำหนักเรือ (NET TONNAGE)

383

ตัน (TON)

ความเร็วสูงสุด (TRIAL MAX . SPEED)

16.2

นอต (KNOTS)

ความเร็วปกติ (SEA SPEED) 

15.0

นอต (KNOTS)

ระยะทำการ  (ENDURANCE)

10.000

ไมล์ทะเล(SEAMILES)

ความจุถังน้ำมันเชื้อเพลิง (FUEL OIL TANK)

370

ลบ.เมตร (CU.M)

ความจุถังน้ำจืด (FESH WATER TANK)

80

ลบ.เมตร (CU.M)

ห้องเย็นเก็บปลา (FISH HOLD)

570

ลบ.เมตร (CU.M)

เครื่องมือหลักในเรือ (MAIN EQUIPMENT0)

เครื่องจักรใหญ่                      เครื่องดีเซล  รอบปานกลาง 4 จังหวะ  ขนาด  3,200   แรงม้า   ที่ 720   รอบ/นาที
ระบบใบจักร                          1 เพลา 4 ใบจักร แบบปรับมุมใบจักร
เครื่องกำเนิดไฟฟ้า                ขนาด  600  แรงม้า ที่  1.000  รอบ/นาที จำนวน 3 เครื่อง
เครื่องช่วยผลักหัวเรือ          ขนาด  3  ตัน  4  ใบจักร

เครื่องมือทำการประมง

เครื่องมือทำการประมง            อวนล้อมปลาทูน่าขนาดความยาว 1,800 เมตร  ลึก 280 เมตร  เป็นอวนไนลอนแบบไม่มีปม  ห่วงมานแบบ SNAPER PURSE RINGS
อุปกรณ์การวิจัย                        อุปกรณ์เครื่องช่วยอิเลคโทรนิคต่างๆ  กว้านสมุทรศาสตร์และอุปกรณ์ ทางสมุทรศาสตร์

Laboratory

Saloon

Officer 's room

Gallery