หลักเกณฑ์และวิธีการตรวจรับรองสินค้าสัตว์น้ำส่งออก กรมประมงกำหนดหลักเกณฑ์และวิธีการตรวจรับรองสินค้าสัตว์น้ำส่งออก เพื่อใ ห้โรงงานและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ ที่ส่งออกจาก ประเทศไทยได้มาตรฐานสอดคล้องกับมาตรฐานสากลรวมทั้งสามารถแข่งขันกับประเทศคู่ค้าได้อย่างมี ประสิทธิภาพ 1. การขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ 1.1 ขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการด้านการประมง ของกรมประมง    โรงงานที่ตั้งอยู่ในเขตกรุงเทพมหานคร ให้ติดต่อขึ้นทะเบียนที่ส่วนประมงกรุงเทพมหานคร กรมประมง       ที่อยู่ อาคารเชิดชายอมาตยกุล เกษตรกลาง เขตจตุจักร กทม. 10900 โทร. 0-2558-0196-7 โทรสาร 0-2558-0197    โรงงานที่ตั้งอยู่ในต่างจังหวัด ให้ติดต่อขึ้นทะเบียนที่สำนักงานประมงจังหวัดที่โรงงานตั้งอยู่ 1.2 ขึ้นทะเบียนสมาชิกกับสมาคม ตามประเภทผลิตภัณฑ์ โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ แช่เยือกแข็ง ติดต่อขึ้นทะเบียนกับสมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทย ที่อยู่ 92/6 ชั้น 6 อาคารสาธรธานี2 ถนนสาทรเหนือ แขวงสีลม เขตบางรัก กทม. 10500 โทร. 02-2355622-4 02-6369001-4 โทรสาร 02-2355625 โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำสำเร็จรูป บรรจุกระป๋อง/Pouch อาหารแห้ง อาหารหมักดอง หรืออาหารพื้นเมือง ติดต่อขึ้นทะเบียนกับสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป ที่อยู่ 170/22 ถนนรัชดาภิเษกตัดใหม่ อาคารโอเชี่ยน ทาวเวอร์1 ชั้น 9 แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กทม. 10110 โทร. 02-2612684-6 , 02-2612995 โทรสาร 02-2612996-7 โรงงานผลิตผลิตภัณฑ์กุ้ง ติดต่อขึ้นทะเบียนกับสมาคมกุ้งไทย ที่อยู่ 193/43 อาคารเลครัชดา ออฟฟิส คอมเพล็กซ์ ชั้น 12 ถนนรัชดาภิเษก แขวงคลองเตย เขตคลองเตย กทม.10110 โทร. 0-2661-8213-4 โทรสาร 0-2661-8196-7(หรือติดต่อเป็นสมาชิกสมาคมอาหารแช่เยือกแข็ง ไทย หรือสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป แล้วแต่ประเภทผลิตภัณฑ์) โรงงานผลิตน้ำปลา ติดต่อขึ้นทะเบียนกับสมาคมโรงงานน้ำปลา ที่อยู่ 253/2 ซอยวัดอนงค์ ถนนสมเด็จเจ้าพระยา แขวงสมเด็จเจ้าพระยา กทม. 10600 โทร. 0-2437-3231, 0-2437-5183 โทรสาร 0-2437-6176 2. การตรวจรับรองโรงงานและผลิตภัณฑ์ ผู้ประสงค์จะขอการรับรองโรงงานจากกรมประมงให้ยื่นหนังสือแจ้งความประสงค์ให้เจ้าหน้าที่กรมประมงไป ตรวจโรงงาน (ตามแบบ กปม./กตส.1) พร้อมหลักฐานต่อไปนี้ 1. สำเนาหนังสือรับรองการเป็นนิติบุคคลจากกระทรวงพาณิชย์ 2. สำเนาทะเบียนการค้า 3. สำเนาใบสำคัญแสดงการจดทะเบียนบริษัท 4. สำเนาใบอนุญาตการตั้งโรงงานและประกอบกิจการโรงงานจากกระทรวงอุตสาหกรรม หรือสำเนา ใบ อนุญาตประกอบอาหารจากกระทรวงสาธารณสุข (ถ้ามี) 5. สำเนาบัตรขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ หรือสำเนาใบรับแบบแจ้งคำขอขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการของ กรมประมง 6. หนังสือมอบอำนาจในการติดต่อและเซ็นรับเอกสารใบรับรอง 7. หลักฐานการเป็นสมาชิกสมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทย สำหรับโรงงานผลิตผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำแช่ เยือกแข็ง หรือหลักฐานการเป็นสมาชิกสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป สำหรับโรงงานผลิตผลิตภัณฑ์ สัตว์น้ำสำเร็จรูป บรรจุกระป๋อง/Pouch อาหารแห้ง อาหารหมักดอง อาหารพื้นเมือง หรือหลักฐานการ เป็นสมาชิกสมาคมกุ้งไทย สำหรับโรงงานที่ผลิตผลิตภัณฑ์กุ้ง (หรือหลักฐานการเป็นสมาชิกสมาคม อาหารแช่เยือกแข็งไทย หรือสมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป แล้วแต่ประเภทผลิตภัณฑ์) หรือหลักฐาน การเป็นสมาชิกสมาคมโรงงานน้ำปลาสำหรับโรงงานน้ำปลาหรือ สมาคมอื่นใดที่มีวัตถุประสงค์ของ สมาคม เกี่ยวข้องในการผลิตสัตว์น้ำเพื่อการส่งออก ซึ่งได้รับการรับรองจากกรมประมงแล้ว 8. แผนที่โรงงาน สถานที่ติดต่อ   โรงงานที่มีสถานที่ประกอบการในเขตจังหวัดสมุทรสงคราม สมุทรสาคร นครปฐม ราชบุรี เพชรบุรี กาญจนบุรี และประจวบคีรีขันธ์ ให้ติดต่อศูนย์วิจัยและตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ สมุทรสาคร โทร 0-3485-7282, 0-3441-3189-90 โทรสาร 0-3485-7192   โรงงานในเขตภาคใต้ในเขตจังหวัดชุมพร ระนอง พังงา กระบี่ ภูเก็ต สุราษฎร์ธานี และนครศรีธรรมราช      ให้ติดต่อศูนย์วิจัยและตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ สุราษฎร์ธานี      โทร. 0-7728-6943, 285807, 274232 โทรสาร 0-7727-4231   โรงงานในเขตภาคใต้ในเขตจังหวัดพัทลุง สงขลา ตรัง สตูล ปัตตานี ยะลา และนราธิวาส      ให้ติดต่อศูนย์วิจัยและตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ สงขลา      โทร. 0-7431-2037, 440054 โทรสาร 0-7432-3798    โรงงานที่มีสถานประกอบการนอกจากที่ได้กล่าวมาแล้วข้างต้น      ให้ติดต่อกองตรวจสอบรับรองมาตรฐานคุณภาพสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ กลุ่มพัฒนาระบบ คุณภาพแหล่งแปรรูปสัตว์น้ำ โทร. 0-2558- 0150-5 ต่อ 13406-7 หรือ โทร. /โทรสาร 0-2558- 0142 ขั้นตอนการตรวจรับรองสินค้าสัตว์น้ำส่งออกมีดังนี้ 1. ตรวจสุขลักษณะโรงงานและระบบควบคุมคุณภาพ HACCP 2. สุ่มตัวอย่างผลิตภัณฑ์ โดยเจ้าหน้าที่กรมประมง 3. ตรวจวิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์ โดยห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ 4. ขอเอกสารใบรับรองสุขอนามัย (Health Certificate) ขั้นตอนที่ 1. ตรวจสุขลักษณะโรงงานและระบบควบคุมคุณภาพ HACCP 1.1 การตรวจสุขลักษณะโรงงาน จะถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ระบุในข้อกำหนดสุขลักษณะในการผลิต ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ ซึ่งประกอบด้วย 7 หัวข้อ ได้แก่ 1. โครงสร้างและการออกแบบโรงงาน 4. การรักษาความสะอาดและสุขลักษณะ 7. การควบคุมการผลิต 2. วัสดุ อุปกรณ์และเครื่องมือ 5. สิ่งจำเป็นสำหรับสุขลักษณะ 3. สารเคมีและวัสดุบรรจุภัณฑ์ 6. บุคลากร 1.2 การตรวจคุณภาพระบบ HACCP จะถือปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ที่ระบุในข้อกำหนดการจัดระบบ HACCP ใน การผลิตผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ ซึ่งประกอบด้วย 5 หัวข้อ ได้แก่ 1. การควบคุมสุขลักษณะการผลิตทั่วไป 3. การฝึกอบรม 5. เอกสารคู่มือคุณภาพ 2. แผนงาน HACCP 4. แผนงานสุขลักษณะพื้นฐานการผลิต โรงงานที่ได้รับการตรวจสุขลักษณะและระบบ HACCP โรงงานแล้ว เจ้าหน้าที่จะจัดระดับโรงงานและความถี่ ในการสุ่มตัวอย่าง โดยประเมินจากจำนวนข้อบกพร่องที่พบระดับโรงงานแบ่งออกเป็น 4 ระดับ ดังนี้ ระดับการตรวจสอบ จำนวนข้อบกพร่องที่ตรวจพบ ระบบคุณภาพ HACCP ความถี่ในการสุ่มตัวอย่าง C Se Ma Mi ระดับ 1 0 0 5 6 มีระบบคุณภาพ HACCP ที่มีประสิทธิภาพ ทุก 3 เดือน ระดับ 2 0 1 6 7 มีระบบคุณภาพ HACCP ที่มีประสิทธิภาพ ทุก 2 เดือน ระดับ 3 0 2 8 7 มีระบบคุณภาพ HACCP ที่มีประสิทธิภาพ ทุก 2 สัปดาห์ ระดับ 4 0 2 10 NA พัฒนา / แก้ไข ระบบคุณภาพ HACCP ทุกรุ่นที่ส่งออก Critical (C) หมายถึง การปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของกรมประมง และมีผลทำให้ผลิตภัณฑ์นั้น ไม่ปลอดภัยต่อการ บริโภค หรือเป็นอันตรายต่อสุขภาพ Serious (Se) หมายถึง การปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของกรมประมง มีผลทำให้ผลิตภัณฑ์นั้นไม่ปลอดภัย ต่อการบริโภค และข้อบกพร่องดังกล่าวไม่จัดอยู่ในระดับ Critical Major (M) หมายถึง การปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของกรมประมง มีผลทำให้ผลิตภัณฑ์นั้น อาจไม่ ปลอดภัยต่อการ บริโภค และข้อบกพร่องดังกล่าวไม่จัดอยู่ในระดับ Critical และ Serious Minor (N) หมายถึง การปฏิบัติที่ไม่เป็นไปตามข้อกำหนดของกรมประมง แต่ไม่มีผลทำให้ผลิตภัณฑ์นั้นไม่ ปลอดภัยต่อการ บริโภค และข้อบกพร่องดังกล่าวไม่จัดอยู่ในระดับ Critical, Serious หรือ Major   โรงงานที่อยู่ในระดับ 1, 2 และ 3 และมีระบบคุณภาพ HACCP ที่มีประสิทธิภาพ จะได้รับสิทธิ์ในการขอ ใบรับรองอย่างต่อเนื่องโดยไม่ต้องสุ่มตรวจทุกรุ่นของผลิตภัณฑ์ที่มีการส่งออก   โรงงานที่อยู่ในระดับ 4 และโรงงานที่อยู่ในระดับ 1,2 และ3 ที่ยังไม่มีระบบคุณภาพ HACCP กรมฯจะสุ่ม ตัวอย่างผลิตภัณฑ์ เพื่อตรวจวิเคราะห์คุณภาพก่อนการขอใบรับรองประกอบการส่งออกทุกรุ่น (Lot by Lot)   ในกรณีที่กรมฯ ตรวจพบว่าผลิตภัณฑ์ของบริษัทไม่เป็นไปตามมาตรฐานที่กรมฯกำหนด กรมฯจะดำเนิน การตามมาตรการที่กำหนดในเกณฑ์การตัดสินการระงับสิทธิ์ในการขอใบรับรองอย่างต่อเนื่อง หมายเหตุ การส่งผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำไปสหภาพยุโรป โรงงานจะต้องมีรายชื่อปรากฏอยู่ในบัญชีรายชื่อ ของสหภาพยุโรป ตามข้อกำหนดของCommission Decision 94/325/EC ขั้นตอนที่ 2. สุ่มตัวอย่างผลิตภัณฑ์   กรณีโรงงานที่ได้รับสิทธิ์ในการขอใบรับรองอย่างต่อเนื่อง ให้โรงงานยื่นรายการและปริมาณผลิตภัณฑ์ที่ อยู่ในคลังสินค้า และนัดหมายวันสุ่มตัวอย่างผลิตภัณฑ์กับเจ้าหน้าที่กรมประมง   กรณีโรงงานที่ต้องสุ่มผลิตภัณฑ์ทุกรุ่น ให้โรงงานยื่นคำร้องและนัดหมายวันให้เจ้าหน้าที่ไปสุ่มตัวอย่าง ผลิตภัณฑ์ (ตามแบบ      กปม./กตส.2) หลังจากได้ใบคำร้องแล้ว เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบความถูกต้องของใบคำร้องแล้วจึงออกไปทำการสุ่มตัวอย่าง ที่ห้องเก็บผลิตภัณฑ์ของโรงงาน การสุ่มตัวอย่างจะใช้ตารางการสุ่มตัวอย่างตามมาตรฐานสากล (ISO 2859-1:1989) ขั้นตอนที่ 3. การตรวจวิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์ การตรวจวิเคราะห์คุณภาพผลิตภัณฑ์และการประเมินผลการวิเคราะห์จะถือปฏิบัติตามข้อกำหนดของประเทศ ผู้นำเข้าเป็นหลัก การวิเคราะห์แบ่งออกเป็น 3 ประเภท ดังนี้    การตรวจวิเคราะห์ด้านเคมี    การตรวจวิเคราะห์ด้านจุลชีววิทยา    การตรวจวิเคราะห์ด้านกายภาพ ผลิตภัณฑ์ที่ไม่ผ่านมาตรฐานกำหนด สำหรับโรงงานที่มีความถี่ในการสุ่มตัวอย่างแบบทุกรุ่นที่ส่งออก (Lot by Lot) กรมฯ อาจทำการสุ่มตัวอย่างซ้ำ หรือปฏิเสธการออกใบรับรอง แล้วแต่กรณี สำหรับโรงงานที่สุ่มตัวอย่างแบบต่อเนื่อง ให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์การตรวจติดตามผลิตภัณฑ์ที่ไม่ผ่านเกณฑ์ มาตรฐาน (Follow up of reject shipment) ขั้นตอนที่ 4. ขอเอกสารใบรับรองสุขอนามัย (Health Certificate) ผลิตภัณฑ์ที่ผ่านมาตรฐานกำหนดของประเทศผู้นำเข้า หรือมาตรฐานกำหนดของกรมฯเท่านั้น ผู้ส่งออกจึง สามารถยื่นคำร้อง ขอใบรับรองได้ การยื่นคำร้องขอใบรับรอง (ตามแบบ กปม./กตส.3) สามารถยื่นได้ที่กองตรวจสอบ รับรองมาตรฐานคุณภาพสัตว์น้ำและ ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ กรมประมง กรุงเทพฯ กลุ่มตรวจสอบและรับรองคุณภาพ สัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ (โทร. 0-2558-0150-5 ต่อ 13408-13) หรือ ศูนย์วิจัยและตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำ และผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ สงขลา และหากต้องการขอแก้ไขใบรับรองสุขอนามัย ให้แจ้งรายละเอียดตามแบบ กปม./กตส 4 ระยะเวลาในการให้บริการ ขั้นตอน ระยะเวลา 1. ตรวจสุขลักษณะโรงงาน 10 วันทำการ 2. สุ่มตัวอย่างผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ 3 วันทำการ 3. ตรวจวิเคราะห์คุณภาพ      3.1 ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำแช่แข็ง 10 วันทำการ      3.2 ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำบรรจุกระป๋อง 24 วันทำการ      3.3 ผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำพื้นเมือง 10 วันทำการ 4. ขอใบรับรองสุขอนามัย(Health Certificate) 3 วันทำการ      (นับจากวันที่รับเอกสารครบถ้วนถูกต้อง) 5. การแก้ไขเอกสารใบรับรอง 1 วันทำการ