Home l Webboard l Contact us      

 

 
การให้บริการ l Login

  • การตรวจวิเคราะห์ทางจุลชีววิทยา
  •  

    การตรวจวิเคราะห์ทางจุลชีววิทยา

    การทดสอบทางจุลชีววิทยาเป็นการควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์เพื่อให้มั่นใจได้ว่าปลอดภัยและถูกสุขอนามัยต่อการบริโภค โดยรายการทดสอบ หรือชนิดของเชื้อที่ต้องทดสอบในแต่ละผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำส่งออกจะเป็นไปตามมาตรฐานของแต่ละประเทศ และระเบียบข้อบังคับของกรมประมง

    วิธีการทดสอบทางจุลชีววิทยาในผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำส่งออกได้ใช้วีธีที่เป็นที่ยอมรับระดับสากล นอกจากนี้ยังมีการทดสอบทางจุลชีววิทยาในวัตถุดิบน้ำ น้ำแข็งและพื้นผิววัสดุอุปกรณ์ ของโรงงาน เพื่อเป็นการเฝ้าระวังคุณภาพในขบวนการผลิต ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการตรวจสุขาภิบาลโรงงาน

    การวิเคราะห์เชื้อจุลินทรีย์

    •  การวิเคราะห์ปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ที่มีชีวิตทั้งหมด ( TVC )

    การวิเคราะห์ปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ที่มีชีวิตทั้งหมด เป็นการตรวจสอบปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ที่ปนเปื้อนอยู่ในตัวอย่างอาหารโดยประมาณ ซึ่งเชื้อจุลินทรีย์อาจปนเปื้อนมากับวัตถุดิบ หรือเกิดขึ้นในระหว่างการผลิต โดยที่เชื้อจุลินทรีย์บางชนิดสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ภายใต้อุณหภูมิต่ำ ปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ที่มีชีวิตทั้งหมดจะ

    บ่งบอกถึงคุณภาพของอาหารและสุขลักษณะของโรงงานผู้ผลิต การวิเคราะห์ปริมาณเชื้อจุลินทรีย์ที่มีชีวิตทั้งหมดได้ถูกต้องหรือไม่นั้นขึ้นอยู่กับอาหารเลี้ยงเชื้อที่ใช้ อุณหภูมิที่บ่มเชื้อ เทคนิคการเทเพลท และทักษะของผู้ตรวจวิเคราะห์

    •  การวิเคราะห์ Staphylococcus Coagulase Positive

    Staphylococcus เป็นจุลินทรีย์ใน Family Micrococcaceae ซึ่งมีคุณสมบัติคือ ย้อมติดสีแกรมบวก

    รูปร่างกลม สามารถสร้างเอนไซม์ Catalase ได้ และสามารถ Oxidise และ Ferment น้ำตาล Glucose ได้

    จุลินทรีย์ Staphylococcus aureus เป็นเชื้อที่สามารถพบได้บนผิวหนัง เยื่อบุทางเดินหายใจ และบาดแผลที่เกิดหนอง การที่ตรวจพบเชื้อชนิดนี้ในอาหาร อาจเกิดจากการปนเปื้อนเชื้อจากมือคนงานที่สัมผัสอาหารโดยตรง หรือจากมือที่เกิดบาดแผลและกลายเป็นหนองสัมผัสกับอาหารโดยไม่มีการใส่ถุงมือป้องกัน หรือจากการไอ จามขณะทำงาน เชื้อจุลินทรีย์ชนิดนี้ไม่ทำให้เกิดโรค แต่สามารถสร้างสารพิษซึ่งเป็นผลจากการย่อยสลายโปรตีน ซึ่งสารพิษนี้จะเป็นพิษต่อผู้บริโภค โดยทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องร่วง และปวดท้อง

    •  การวิเคราะห์ปริมาณ Colifroms, Feacal coliforms และ Escherichia coli

    เชื้อจุลินทรีย์ในกลุ่ม Coliforms จัดอยู่ใน Family Enterobacteriaceae มีคุณสมบัติ คือ ย้อมติดสีแกรมลบ รูปร่างท่อนสั้น ไม่สร้างสปอร์ สามารถ Ferment น้ำตาล Lactose ได้แก๊สที่อุณหภูมิ 35 ๐ C ภายในเวลา 48 ชม . แบ่งเป็นหลาย genera บาง genera มีแหล่งกำเนิดจากลำไส้ เช่น Escherichia และบาง genera เกี่ยวข้องกับพืชและดิน เช่น Enterobacter

    เชื้อจุลินทรีย์ในกลุ่มของ Faecal Coliforms เป็นเชื้อที่มีแหล่งอาศัยอยู่ในลำไส้ของมนุษย์ และสัตว์เลือดอุ่นทั่วไป ส่วนใหญ่ไม่ทำให้เกิดโรค แต่สามารถชี้ให้เห็นถึงโอกาสที่จะพบเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคที่สภาวะเดียวกัน และเนื่องจากมีแหล่งอาศัยอยู่ในลำไส้ของมนุษย์จึงสามารถใช้บอกถึงโอกาสการปนเปื้อนอุจจาระจากมนุษย์ คุณสมบัติที่สำคัญของเชื้อในกลุ่ม Faecal Coliforms คือ สามารถผลิตแก๊สและกรดจากการใช้น้ำตาล Lactose ได้ที่อุณหภูมิ 44.5 ๐ C เชื้อในกลุ่ม Faecal Coliforms ที่สำคัญคือ Escherichia coli

    •  การวิเคราะห์ Listeria monocytogenes

    เชื้อจุลินทรีย์ใน Genus Listeria มีคุณสมบัติย้อมติดสีแกรมบวก รูปแท่งสั้น สามารถสร้างเอ็นไซม์ Catalase ได้ และ Ferment น้ำตาล Glucose ได้กรด แต่ไม่สร้างเอ็นไซม์ Oxidase

    เชื้อจุลินทรีย์ใน Genus Listeria ประกอบด้วย 7 Species ซึ่งสามารถจำแนกตามการก่อให้เกิดโรค ได้

    2 กลุ่มได้แก่

    1. กลุ่มที่ทำให้เกิดโรค (Pathogenic) ได้แก่ Listeria monocytogenes และ Listeria ivanovii

    2. กลุ่มที่ไม่ทำให้เกิดโรค (Non - pathogenic) ได้แก่ Listeria innocua, Listeria welshimeri

    Listeria grayi , Listeria murrayi และ Listeria seeligeri

    เชื้อ Listeria monocytogenes เป็นเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคในคน เป็นสาเหตุของโรค Listeriosis อาการจะแตกต่างกันไปและจะมีอาการกับระบบอื่นของร่างกายมากกว่าระบบทางเดินอาหาร สามารถทำให้หญิงมีครรภ์แท้งบุตรได้ ในรายที่มีอาการเยื่อหุ้มสมองอักเสบ หากผู้ป่วยไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมจะตายภายใน 2 - 3 วัน

    เชื้อชนิดนี้สามารถพบได้ในสิ่งแวดล้อม มูลสัตว์ ดิน ผัก และอาหารทะเล ฯลฯ

    •  การวิเคราะห์ Salmonella spp.

    Salmonella เป็นเชื้อใน Family Enterobacteriaceae มีคุณสมบัติคือ ย้อมติดสีแกรมลบ รูปร่างตรงท่อนสั้น ไม่สามารถสร้างเอนไซม์ oxidase แต่สามารถสร้างเอนไซม์ catalase ได้ Salmonella ส่วนใหญ่

    เคลื่อนที่ได้โดยใช้ Peritrichous flagella

    Salmonella เป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหาร และยังคงเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดโรคอาหารเป็นพิษ สามารถพบได้โดยทั่วไปทั้งในคน สัตว์ปีก สัตว์เลื้อยคลาน และแมลงต่าง ๆ การตรวจพบเชื้อนี้ในผลิตภัณฑ์ประมงอาจเกิดจาก ในระหว่างการจับ การขนส่ง และการผลิตมีการจัดการที่ไม่ถูกสุขลักษณะ หรือในห้องผลิตมีระบบป้องกันสัตว์และแมลงต่าง ๆ ไม่ดีพอ ทำให้สัตว์และแมลงมีโอกาสที่จะนำเชื้อเข้าไปปนเปื้อนในผลิตภัณฑ์ได้

    •  การวิเคราะห์ Vibrio cholerae

    เชื้อใน genus Vibrio จัดอยู่ใน Family Vibrionaceae มีคุณสมบัติ คือ ย้อมติดสีแกรมลบ รูปร่างท่อนโค้ง สามารถเคลื่อนที่ได้โดยใช้ Polar Flagellum 1 เส้น Vibrio ทั้งหมดจะสร้างเอ็นไซม์ Oxidase และ Catalase Ferment น้ำตาล Glucose โดยไม่สร้างแก๊ส , สร้าง Indole แต่ไม่สร้าง H 2 S เชื้อ Vibrio อื่นๆ ยกเว้น V.cholerae และ V. mimicus จัดอยู่ในกลุ่ม Halophile คือไม่สามารถเจริญได้ในอาหารเลี้ยงเชื้อที่มีปริมาณเกลือน้อย เชื้อ Vibrio cholerae จะสร้าง enterotoxin ที่ไม่ทนความร้อน

    Vibrio cholerae ประกอบด้วยหลาย Somatic (O) antigen groups รวมทั้ง O- group-1 V.cholerae 01 มีหลาย Serotype ได้แก่ Inaba , Ogawa และ Hikojima เชื้อ Vibrio cholerae ที่ก่อให้เกิดโรคในคนได้แก่ Vibrio cholerae 01 และ 0139 ทำให้เกิดโรคอุจจาระร่วงอย่างรุนแรง ส่วน Vibrio cholerae non 01 non 0139 จะไม่สร้าง Cholerae Toxin (CT) และไม่เกี่ยวข้องกับการระบาดของโรค ส่วนมากมักตรวจพบ Vibrio cholerae non 01 non 0139 ในผู้ป่วยอุจจาระร่วงปกติ

    •  การวิเคราะห์ Vibrio parahaemolyticus

    Vibrio parahaemolyticus เป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่จัดอยู่ในกลุ่ม Halophilic Bacteria พบได้ในน้ำบริเวณปากแม่น้ำ และสัตว์น้ำที่อาศัยอยู่ในบริเวณนั้น ซึ่งเชื้อชนิดนี้เป็นเชื้อที่ก่อให้เกิดโรคในระบบทางเดินอาหารเนื่องจากการบริโภคสัตว์น้ำดิบ หรืออาหารทะเลที่ผ่านความร้อนเพียงเล็กน้อย

    •  การวิเคราะห์ Clostidium botulinum

    Clostridium botulinum เป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่ไม่ต้องการอากาศในการเจริญ รูปท่อน สร้างสปอร์และสามารถสร้างโปรตีนชนิดหนึ่ง ซึ่งมีคุณสมบัติเป็นสารพิษที่มีผลต่อระบบประสาท จำแนกได้เป็น 7 ชนิด

    โดยอาศัยการ Neutralize ด้วย antitoxin ได้แก่ A, B, C, D,E, F และ G อุณหภูมิที่เหมาะสมในการเจริญและสร้างสารพิษของเชื้อในกลุ่ม Proteolytic คือ 35 ๐ C ส่วนกลุ่ม Nonproteolytic จะอยู่ในช่วง 26 - 28 ๐ C

    •  การวิเคราะห์ Clostidium perfringens

    Clostridium perfringens เป็นจุลินทรีย์ที่สามารถสร้างสปอร์ได้ เจริญในสภาวะที่ปราศจากออกซิเจน สามารถสร้างสารพิษ (enterotoxin) ในขณะที่สร้างสปอร์ สปอร์ของเชื้อบางสายพันธุ์สามารถทนความร้อนได้สูงถึง 100 ๐ C นานกว่า 1 ชั่วโมง ด้วยเหตุนี้การที่พบเชื้อชนิดนี้ในอาหารจึงเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงได้ยาก โดยเฉพาะอาหารที่ผ่านความร้อนแล้ว และการเก็บรักษาไม่ดีพอ สปอร์ของเชื้อจะงอกและเจริญอย่างรวดเร็ว เนื่องจากการให้ความร้อนกับอาหารจะลดปริมาณออกซิเจนที่มีอยู่ในอาหาร ซึ่งทำให้มีสภาวะที่เหมาะสมต่อการเจริญของเชื้อชนิดนี้มากยิ่งขึ้น

    •  การวิเคราะห์ Sterility Test ในผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำกระป๋อง

    ผลิตภัณฑ์ประมงบรรจุกระป๋อง นับเป็นสินค้าส่งออกที่สำคัญของไทย ประเทศไทยมีการส่งออก

    ผลิตภัณฑ์ประเภทนี้อยู่ในอันดับต้น ๆ ของโลก และสินค้าที่ส่งออกมีคุณภาพดีเป็นที่ยอมรับของนานาประเทศ

    อาหารบรรจุกระป๋องเป็นการเก็บรักษาอาหารไว้ได้นานโดยอาศัยความร้อนในการฆ่าเชื้อโรคและ

    เก็บในภาชนะที่ปิดสนิท แต่การเน่าเสียของอาหารประเภทนี้อาจเกิดขึ้นได้เนื่องจากอุณหภูมิและความร้อนไม่เพียงพอในการฆ่าเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคและเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้อาหารเน่าเสีย หรืออาจเกิดจากความบกพร่องของภาชนะที่บรรจุ

    ความร้อนที่ใช้ในการฆ่าเชื้อในกระบวนการผลิตอาหารบรรจุกระป๋องนั้น เพียงแต่ทำให้อาหารกระป๋องเกิดการปลอดเชื้อทางการค้า ( Commercial Sterility ) ซึ่งเป็นการใช้ความร้อนในการฆ่าเชื้อ โดยทำให้อาหารนั้นปราศจากเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค และเชื้อจุลินทรีย์ที่หลงเหลืออยู่นั้นไม่สามารถเจริญเติบโตภายใต้สภาวะของการเก็บรักษาอาหารกระป๋องและการขนส่ง

    •  การวิเคราะห์ตัวอย่างน้ำใช้ในโรงงาน

    การตรวจวิเคราะห์ทางด้านจุลินทรีย์ในน้ำใช้ในโรงงานผลิตอาหารเป็นสิ่งจำเป็นมาก เนื่องจาก

    ปริมาณเชื้อจุลินทรีย์และจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค ที่พบในน้ำใช้ในโรงงานจะมีผลต่อคุณภาพและความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ต่อผู้บริโภค ถึงแม้ว่าภายในโรงงานจะมีระบบการควบคุมคุณภาพในการผลิตที่ดี แต่หากน้ำใช้มีปริมาณเชื้อจุลินทรีย์สูง ก็จะทำให้เชื้อจุลินทรีย์เหล่านี้ปนเปื้อนไปยังผลิตภัณฑ์ เป็นผลให้ผลิตภัณฑ์ที่ได้มีปริมาณเชื้อจุลินทรีย์สูงตามไปด้วยหรืออาจก่อให้เกิดการปนเปื้อนของเชื้อจุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรคในผลิตภัณฑ์

    •  การหาปริมาณยีสต์และรา

    ยีสต์และราเป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่สามารถเจริญได้ในอาหาร แม้ว่าอาหารนั้นจะมีปริมาณความชื้นต่ำ นอกจากนี้ยีสต์ยังสามารถเจริญได้ดีในอาหารหมักดอง ผลิตภัณฑ์ประมงพื้นเมืองส่วนใหญ่มักจะแปรรูปโดยกระบวนการหมักดองเพื่อให้ได้กลิ่นและรสที่ต้องการ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องหาปริมาณยีสต์และราในผลิตภัณฑ์ดังกล่าว

     

    หน้าแรก l แนะนำศูนย์ l กฏระเบียบ/หลักเกณฑ์การส่งออก/มาตรฐานการส่งออก l บัญชีรายชื่อ l โครงการพิเศษ l ข่าว/บทความ l กระดานถาม-ตอบ l รับเรื่องร้องเรียน l แบบฟอร์มต่างๆ l วิชาการ l เอกสารการอบรม l เกร็ดน่ารู้ l Link หน่วยงาน.. l LAB ที่ได้ ISO/IEC17025 l คู่มือคุณสมบัติและหลักเกณฑ์การเลื่อนระดับ l Q Restaurant Application l กิจกรรมเพื่อเสริมสร้างจริยธรรม l วีดิทัศน์รรยายสรุปจังหวัดสมุทรสาคร l Webboard l ติดต่อเรา
    ศูนย์วิจัยและตรวจสอบคุณภาพสัตว์น้ำและผลิตภัณฑ์สัตว์น้ำ สมุทรสาคร
    127 หมู่ 8 ต. โคกขาม อ. เมือง จ. สมุทรสาคร 74000 โทร. 0-3445-7423, 0-3445-7424 โทรสาร. 0-3485-7192