การทดสอบเบื้องต้นเกี่ยวกับ ความเป็นพิษของลูกเหม็นต่อกุ้งกุลาดำ

   
 

ความเป็นมาของเรื่องนี้

 

     ศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี ได้ทำการทดสอบเบื้องต้น เรื่องความเป็นพิษของลูกเหม็นต่อกุ้งกุลาดำ เนื่องจาก สถานีตำรวจฯ ได้ติดต่อขอข้อมูลเรื่องนี้จากสำนักงานประมงจังหวัดจันทบุรีในการทำคดี และทางสำนักงานฯ ก็แจ้งมายังศูนย์ ฯ และเนื่องจากต้องการผลด่วนจึงต้องทำในลักษณะ ทดสอบเบื้องต้น (Pretest) ระหว่าง (20-24 พฤศจิกายน 2546) แต่ก็ยังคงทำตามหลักวิชาการ ลองติดตามชมข้างล่างครับ (ผมปรับปรุงจากที่เคยเสนอในรูปแบบ เอกสาร word ภาพและรายละเอียดจะเพิ่มขึ้นบ้างครับ)

 

1. ออกสำรวจลูกเหม็นในตลาด

จากการสำรวจ ลูกเหม็นตามร้านค้าในจังหวัดจันทบุรี พบว่า ลูกเหม็นที่จำหน่ายโดยระบุแหล่งผลิต มี Naphthalene ไม่ต่ำกว่า 99 % (w/w) และมีหลายขนาด (ในภาพ ลูกใหญ่หนักลูกละ 30 กรัม ลูกเล็ก 3.10 กรัม) สำหรับลูกเหม็นที่นำมาทดสอบเป็นของบริษัทเพาเวอร์ เมลัน จำกัด มีลักษณะทรงกระบอก หัวท้ายมน มีความกว้างเฉลี่ย 1.81 เซนติเมตร ความยาวเฉลี่ย 1.47 เซนติเมตร และน้ำหนักเฉลี่ยเม็ดละ 3.10 กรัม มี Naphthalene 99.60 % ( w/w )
   

2. การทดสอบการละลายน้ำ

ทดสอบการละลายน้ำ โดยการใส่เม็ดลูกเหม็นในน้ำความเค็ม 0 และ 32 ppt ปริมาตร 1 ลิตรเป็นเวลา 5 วัน พบว่าลูกเหม็นยังมีรูปทรงและขนาดใกล้เคียงกับก่อนใส่ลงในน้ำ (หลังการทดสอบ 2 สัปดาห์ พบว่าลูกเหม็นที่อยู่ในน้ำก็ยังคงมีขนาดเท่าเดิม)
   

3. การเตรียมกุ้งและตู้ทดลอง

ใช้กุ้งกุลาดำจากบ่อดินที่เลี้ยงมา 37 วัน ความยาวเฉลี่ย 6.99 +- 0.70 เซนติเมตร น้ำหนักเฉลี่ยตัวละ 2.552 +- 0.788 กรัม ใส่กุ้งตู้ละ 5 ตัว

ใช้ตู้กระจกสี่เหลี่ยม ใส่น้ำตู้ละ 20 ลิตร โดยมีคุณสมบัติของน้ำดังนี้ พีเอช 8.26 ความเค็ม 10 ppt อัลคาไลน์ 73 มก./ลิตร ความกระด้าง 170 มก./ลิตร แอมโมเนีย 0.0161 มก./ลิตร ไนไตรท์ 0.0024 มก./ลิตร (ความเค็มปรับให้ได้ 10 ppt เท่ากับความเค็มน้ำในบ่อดิน)

ทดสอบที่ความเข้มข้นของลูกเหม็น 7 ระดับความเข้มข้น คือ 0, 1, 10, 30, 40, 50 และ 100 กรัม/ลูกบาศก์เมตร (W/V) จำนวน 2 ซ้ำ

   

4. ผลการทดสอบความเป็นพิษ (ระยะเวลา 72 ชั่วโมง)

4.1 ความเข้มข้น 0, 1, และ 10 กรัม/ลูกบาศก์เมตร
แสดงอาการปกติ คือ เกาะนิ่งๆที่พื้นตู้เกือบตลอดเวลา พบการลอกคราบ

4.2 ความเข้มข้น 30 และ 40 กรัม/ลูกบาศก์เมตร
กุ้งว่ายไปมาเล็กน้อย แล้วเกาะนิ่งๆที่พื้นตู้
เกือบตลอดเวลา พบการลอกคราบ

4.3 ความเข้มข้น 50 กรัม / ลูกบาศก์เมตร

ชั่วโมงที่ 1       กุ้งว่ายไปมาผิดปกติ
ชั่วโมงที่ 1.30   กุ้งว่ายลอยตัวในแนวดิ่ง บางครั้งหมุนตัว 1 รอบ (ตามภาพ)
ชั่วโมงที่ 2       ลอยตัวแนวดิ่ง บางตัวนอนตะแคงที่พื้น บางตัวดีดตัวแรงๆจนลอยขึ้นพ้นผิวน้ำ
ชั่วโมงที่ 5       ตายเฉลี่ย 40 % ที่เหลือนอนตะแคง ขาตีน้ำแต่ตัวไม่เคลื่อนที่
ชั่วโมงที่ 6       ตายเฉลี่ย 50 % ที่เหลือนอนตะแคง ขาตีน้ำแต่ตัวไม่เคลื่อนที่
ชั่วโมงที่ 9       กุ้งที่เหลือ ยังนอนตะแคงที่พื้นตู้ ขาตีน้ำแต่ตัวไม่เคลื่อนที่
ชั่วโมงที่ 10     กุ้งที่เหลือ เริ่มว่ายลอยตัวในแนวดิ่ง
ชั่วโมงที่ 21     กุ้งที่เหลือแสดงอาการปกติ เกาะนิ่งๆที่พื้น
ชั่วโมงที่ 48     กุ้งที่เหลือแสดงอาการปกติ เกาะนิ่งๆที่พื้น ไม่พบการลอกคราบของกุ้ง
ชั่วโมงที่ 72     กุ้งที่เหลือ 50 % อาการปกติ เกาะนิ่งๆที่พื้น ไม่พบการลอกคราบของกุ้ง

4.4 ความเข้มข้น 100 กรัม / ลูกบาศก์เมตร

ชั่วโมงที่ 0.30  กุ้งว่ายว่ายไปมารวดเร็วผิดปกติ
ชั่วโมงที่ 1      กุ้งว่ายลอยตัวแนวดิ่ง บางตัวดีดตัวแรงๆ จนลอยขึ้นบนอากาศ
ชั่วโมงที่ 1.30 นอนตะแคงนิ่งๆ ที่พื้น แต่ขาเดินและขาว่ายน้ำเคลื่อนไหวตลอดเวลา
ชั่วโมงที่ 3      กุ้งตาย 100 % ลักษณะตัวเหยียดตรง ขาเดินแข็งเกร็ง กล้ามเนื้อเกร็ง (ตามภาพ)

4.5 บทสรุป

- กุ้งในตู้ลูกเหม็นเข้มข้น 0-40 กรัม/ลบ.ม. ไม่ตาย หลัง 24 ชั่วโมงพบการลอกคราบ
- กุ้งในตู้ลูกเหม็นเข้มข้น 50 กรัม/ลบ.ม.    ที่เหลือรอด 50 เปอร์เซ็นต์ไม่พบการลอกคราบ
- กุ้งในตู้ลูกเหม็นเข้มข้น 100 กรัม/ลบ.ม.  แสดงอาการผิดปกติใน 30 นาที และตายหมด แบบตัวตรงกล้ามเนื้อแข็งเกร็ง
- หลัง 24 ชั่วโมง กุ้งที่เหลือในตู้ทดลอง ว่ายหาอาหารใช้ก้ามจับชิ้นลูกเหม็นเข้าปากแล้วบ้วนออกมาทันที

 

5. คุณภาพน้ำ (หลังการทดลอง 24 ชั่วโมง)

ความเข้มข้น
ลูกเหม็น
(กรัม/ลบ.ม.)
อุณหภูมิ (ซ.)
เช้า-บ่าย
พีเอช
ความเค็ม
(พีพีที)
อัลคาไลน์
(มก./ล.)
ความกระด้าง
(มก./ล.)
แอมโมเนีย
(มก./ล.)
ไนไตรท์
(มก./ล.)
ก่อนทดลอง
27
8.26
10
73
170
0.0161
0.0024
0
27-30
7.93
10
73
162.5
0.2853
0.0025
1, 10, 30, 40, 50
27-30
7.92-8.02
10
71-73
162-165
0.1717-0.3544
0.0022-0.0028
100
27-30
8.06
10
72
161.5
0.0736 *
-
* ปริมาณแอมโมเนียในตู้ความเข้มข้น 100 กรัม/ลบ.ม. อยู่ในระดับต่ำเนื่องจากกุ้งตายหมดตั้งแต่ชั่วโมงที่ 3 จึงไม่มีของเสียจากการขับถ่ายของกุ้งเหมือนชุดทดลองอื่น
สนใจงานทดลองวิจัยอื่นๆ คลิ๊กชมที่ ห้องทดลองวิจัย ได้ครับ
ศูนย์วิจัยและและพัฒนาประมงชายฝั่งจันทบุรี
ตำบล บางกะจะ อำเภอเมือง จังหวัด จันทบุรี 22000
โทร 0-3945-7987-8 โทรสาร 0-3939-1025
email : crchantaburi@dof.thaigov.net หรือ chanfisheries@yahoo.com